Osmanlı Devleti'nde anayasallaşma sürecinin dönüm noktaları kabul edilen 1808 tarihli Sened-i İttifak ve 1839 tarihli Tanzimat Fermanı, devlet otoritesinin hukukla sınırlandırılması bakımından ortak bir amaca hizmet etseler de hukuki mahiyetleri ve ortaya çıkış biçimleri açısından temel farklılıklara sahiptirler. Buna göre, Sened-i İttifak'ı Tanzimat Fermanı'ndan ayıran en temel hukuki nitelik aşağıdakilerden hangisidir?
- Padişahın yetkilerini, kendisi dışında bir güç odağı olan ayanlarla yapılan karşılıklı bir sözleşme (misak) yoluyla sınırlandırmış olmasıAnswer
- BKanun gücünün padişahın şahsi iradesinden üstün olduğunun ilk kez açıkça ilan edilmiş olması
- CPadişahın kendi yetkilerini tek taraflı bir ihsan (lütuf) olarak sınırlandırmasıyla ortaya çıkması
- DDin ayrımı gözetmeksizin tüm Osmanlı tebaasına yönelik temel hak ve hürriyetleri içermesi
- EAvrupalı devletlerin baskısıyla ilan edilen uluslararası bir belge mahiyetinde olması
Answer
Sened-i İttifak, padişah ile ayanlar arasında imzalanan iki taraflı bir sözleşme (misak) olma özelliğiyle, padişahın tek taraflı iradesiyle yayınlanan Tanzimat Fermanı'ndan ayrılır.
Sened-i İttifak, Osmanlı tarihinde padişahın yetkilerini başka bir güçle (ayanlarla) pazarlık ederek, karşılıklı bir metin üzerinde anlaşarak sınırlandırdığı ilk ve tek belgedir. Bu 'iki taraflılık' (sözleşme/misak olma), onu padişahın kendi rızasıyla yetkilerini devrettiği Tanzimat Fermanı'ndan ayıran en keskin teknik hukuk farkıdır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Sened-i İttifak'ın Sözleşme (Misak) Niteliği