Question

Difficulty: Hard1921 Anayasası (Teşkilat-ı Esasiye)

1921 Anayasası (Teşkilat-ı Esasiye Kanunu), Milli Mücadele döneminin olağanüstü şartlarında hazırlanmış ve Türk anayasa tarihinin en kısa metinlerinden biri olmuştur. Bu anayasanın hukuki niteliği ve uygulanma süreci dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi 1921 Anayasası için doğru bir değerlendirmedir?

  1. 1876 Kanun-i Esasi'yi açıkça ve tamamen yürürlükten kaldırmadığı için, yeni anayasa ile çelişmeyen eski hükümlerin uygulanmaya devam ettiği ikili bir anayasal süreci başlatmıştır.Answer
  2. B
    Türk hukuk tarihindeki ilk sert ve kazuistik anayasa olması sebebiyle, anayasa maddelerinin değiştirilmesinde nitelikli çoğunluk şartı öngörmüştür.
  3. C
    Güçler ayrılığı ilkesini benimseyerek yürütme yetkisini doğrudan Cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kurulu'na, yasama yetkisini ise Meclis'e bırakmıştır.
  4. D
    Hazırlandığı ilk metinde 'Devletin dini İslam'dır' ibaresine ve başkentin Ankara olduğu hükmüne yer vererek devletin temel niteliklerini başlangıçta belirlemiştir.
  5. E
    Kişi hürriyeti, basın özgürlüğü ve mülkiyet hakkı gibi temel hak ve ödevleri ayrıntılı bir şekilde düzenleyen ilk modern anayasadır.

Answer

1921 Anayasası, 1876 Kanun-i Esasi'yi açıkça yürürlükten kaldırmadığı için çelişmeyen hükümlerin birlikte uygulandığı ikili bir anayasal döneme yol açmıştır.
Doğru seçenek, 1921 Anayasası'nın en özgün hukuki özelliğine değinmektedir. 1921 Anayasası kabul edildiğinde, 1876 Kanun-i Esasi'yi açıkça ilga (yürürlükten kaldırma) etmemiştir. Bu durum, yeni anayasa ile çelişmeyen 1876 hükümlerinin (özellikle temel haklar ve devletin bazı idari yapıları gibi konular) 1924 Anayasası yürürlüğe girene kadar geçerliliğini korumasına neden olmuştur. Hukuk literatüründe bu döneme 'ikili anayasallık' veya 'ikili rejim' denir.

Step-by-Step Solution

1
Anayasanın kapsamını incelemek.
1921 Anayasası sadece 23 madde ve 1 geçici maddeden oluşan bir 'çerçeve' anayasadır.
Savaş dönemi olduğu için sadece devletin kuruluşu ve işleyişine odaklanılmıştır.
2
Eski anayasa ile olan hukuki bağı kontrol etmek.
1921 metninde 1876 Kanun-i Esasi'yi iptal eden bir madde bulunmamaktadır.
Anayasanın teknik olarak eksik kısımlarının (örneğin temel haklar) eski anayasadan karşılanması hedeflenmiştir.
3
Hukuki uygulamayı analiz etmek.
1921 ve 1876 anayasalarının birlikte yürürlükte kaldığı 'ikili anayasa' dönemi yaşanmıştır.
Bu durum 1924 Anayasası'nın kabulüne kadar devam eden özgün bir hukuki durumdur.

Key Concept

İkili Anayasal Düzen (1921 - 1924)

Hints

1
1921 Anayasası'nın metin uzunluğunu ve 1876 Kanun-i Esasi'nin akıbetini düşünün.
2
Bu anayasa bir 'mülga' hükmü içermez; yani eskiyi tamamen çöpe atmaz.
3
Temel haklar gibi konularda 1921 Anayasası sessiz kaldığı için, o dönemde hangi metne bakıldığını hatırlayın.

Practice More

1923 anayasa değişikliklerinin 1921 Anayasası üzerindeki etkilerini ve rejim tartışmalarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question