Examkin

Question

Difficulty: Medium1921 Anayasası (Teşkilat-ı Esasiye)

19211921 Anayasası (Tes\ckilat−ıTeşkilat-ı EsasiyeEsasiye), Millî Mücadele’nin olağanüstü şartlarında hazırlanmış olmasına rağmen sadece merkezi hükümetin yapısını belirlemekle kalmamış, yerinden yönetimle (idare) ilgili radikal hükümlere de yer vermiştir.

Buna göre, 19211921 Anayasası'nda düzenlenen idari yapı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Vilayetlerin mahalli işlerde muhtariyete (özerkliğe) ve manevi şahsiyete (tüzel kişiliğe) sahip olduğu esası benimsenmiştir.Answer
  2. B
    İdari yapıda sadece merkezden yönetim ilkesi benimsenerek yerel birimlerin kendi kararlarını alma yetkisi tamamen kaldırılmıştır.
  3. C
    Anayasa metninde temel hak ve hürriyetler bölümü ayrıntılı bir şekilde düzenlenerek yerel idarelerin bu haklara müdahalesi yasaklanmıştır.
  4. D
    Vilayetlerin idaresi tamamen merkezi hükümet tarafından atanan valiler ve memurlar eliyle yürütülen dar bir hiyerarşiye dönüştürülmüştür.
  5. E
    Anayasa kazuistik (ayrıntılı) bir yöntemle hazırlandığı için belediyelerin ve köylerin tüm görevleri anayasa metninde tek tek sayılmıştır.

Answer

Vilayetlerin mahalli işlerde muhtariyete (özerkliğe) ve manevi şahsiyete (tüzel kişiliğe) sahip olduğu kabul edilmiştir.
Doğru seçenek olan vilayetlerin mahalli işlerde muhtariyete ve tüzel kişiliğe sahip olması, 1921 Anayasası'nın en özgün maddelerinden biridir. Anayasa; eğitim, sağlık, vakıflar, tarım ve ekonomi gibi alanlarda yerel yönetime (Vilayet Şurası'na) karar alma yetkisi tanımıştır.

Step-by-Step Solution

1
1921 Anayasası'nın idare ile ilgili maddelerini inceleyin.
Anayasanın 1010-2121. maddeleri 'İdare' başlığı altında toplanmıştır.
1921 Anayasası, savaş dönemi olmasına rağmen yerel yönetimlere geniş yer ayırmıştır.
2
Yerinden yönetim (desantralizasyon) vurgusunu analiz edin.
Metinde 'Vilayet, mahalli umurlarda muhtariyete ve şahsiyeti maneviyeye haizdir' ifadesi yer alır.
Bu ifade, illerin yerel konularda kendi kendilerini yönetme yetkisine ve hukuki kimliğe sahip olduğunu gösterir.
3
Diğer anayasalarla farkını karşılaştırın.
Bu özellik, 1921 Anayasası'nı daha sonraki merkeziyetçi Türk anayasalarından ayıran en belirgin idari özelliktir.
1924 ve sonrası anayasalar, devletin bölünmez bütünlüğü gereği daha merkeziyetçi bir yapıyı tercih etmiştir.

Key Concept

1921 Anayasası'nın Vilayet Muhtariyeti (İl Özerkliği)

Hints

1
1921 Anayasası'nın idare bölümünü hatırlayın; vilayetlerin kendi kendilerini yönetmesiyle ilgili özel bir terim kullanılıyordu.
2
Bu anayasada illere 'muhtariyet' (özerklik) verilmiş ve 'Vilayet Şurası' adında yerel bir karar organı kurulması öngörülmüştür.
3
Bu anayasa Türk tarihindeki tek 'çerçeve' anayasadır ve temel hakları içermez, ancak yerel yönetimlere 'tüzel kişilik' verir.

Practice More

1921 Anayasası'ndaki bu özerklik yanlısı tutumun, 1924 Anayasası'nda neden daha merkeziyetçi bir yapıya evrildiğini araştırarak iki anayasa arasındaki idari farkları pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question

Topics

1921 Anayasası (Teşkilat-ı Esasiye)

More questions from this topic