Question

Difficulty: HardTürkiye'nin Ovaları

Türkiye'de delta ovalarının oluşabilmesi için kıta sahanlığının geniş (kıyının sığ) olması, kıyıda güçlü dalga ve akıntıların bulunmaması ve akarsuyun bol miktarda alüvyon taşıması gerekir. Bu şartların sağlandığı Orta Karadeniz ve Çukurova gibi alanlarda geniş deltalar oluşurken, bazı büyük akarsularımızın ağız kısmında beklenen büyüklükte deltalar meydana gelememiştir.

Buna göre; Sakarya Nehri'nin döküldüğü Karadeniz kıyılarında, Kızılırmak'ın oluşturduğu Bafra Ovası gibi geniş bir deltanın oluşmamasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Sakarya Nehri havzasında bitki örtüsünün çok gür olması nedeniyle denize taşınan sediment miktarının yetersiz kalması
  2. Batı Karadeniz kıyılarında kıta sahanlığının dar olması ve boğazlar kaynaklı güçlü akıntıların birikmeyi zorlaştırmasıAnswer
  3. C
    Sakarya Nehri'nin döküldüğü kıyılarda gel-git genliğinin Orta Karadeniz kıyılarına göre çok daha yüksek olması
  4. D
    Batı Karadeniz kıyı kuşağında dağların kıyıya dik uzanması nedeniyle akarsu ağzında derinliğin çok fazla olması
  5. E
    Sakarya Nehri'nin rejiminin aşırı düzensiz olması ve yılın büyük bölümünde taşıdığı su miktarının azalması

Answer

Batı Karadeniz'de kıta sahanlığının dar olması ve boğazlar kaynaklı güçlü akıntıların birikmeyi zorlaştırması
Batı Karadeniz kıyılarında kıta sahanlığının dar olması ve boğazlardan gelen güçlü akıntıların etkisi temel nedendir. Orta Karadeniz'de kıta sahanlığı daha geniş olduğu için Kızılırmak kolayca biriktirme yapabilmişken, Sakarya Nehri'nin ağzında derinlik ve akıntı bu birikime engel olmuştur.

Step-by-Step Solution

1
Delta oluşum şartlarını gözden geçir.
Geniş bir delta için kıyının sığ olması (geniş kıta sahanlığı) ve birikimi bozacak akıntıların olmaması gerektiğini belirle.
Delta oluşumu, akarsuyun getirdiği malzemenin deniz tarafından taşınma hızından daha hızlı birikmesine dayanır.
2
Bafra ve Sakarya ağzı bölgelerini kıyasla.
Orta Karadeniz'de Canik Dağları geride olduğu için kıta sahanlığı genişken, Batı Karadeniz'de dağların kıyıya yakınlığı nedeniyle deniz aniden derinleşir.
Kıyı derinliği, alüvyonların deniz tabanına yayılmasına ve yüzeye ulaşamamasına neden olur.
3
Dış etkenleri (akıntılar) analiz et.
Sakarya Nehri'nin İstanbul Boğazı'na yakınlığı nedeniyle alt ve üst akıntılardan daha fazla etkilendiğini tespit et.
Güçlü akıntılar, akarsuyun getirdiği alüvyonları kıyıdan uzaklaştırarak derinlere taşır.

Key Concept

Kıta Sahanlığı ve Delta Oluşum İlişkisi

Practice More

Antalya Ovası'nın kıyı ovası olmasına rağmen neden delta özelliği göstermediğini (karstik yapı etkisi) araştırınız.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question