Question

Difficulty: HardNoktalı Virgülün Kullanımı

Türkçede noktalı virgül (;;), ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak amacıyla kullanılır.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül (;;) bu işleviyle kullanılmıştır?

  1. Gündüzleri memurlar, işçiler ve öğrenciler şehri doldurur; akşamları ise sessizlik, huzur ve dinginlik sokaklara hâkim olur.Answer
  2. B
    İhracat kalemlerimiz arasında sanayi ürünlerinden otomotiv, beyaz eşya, tekstil; tarım ürünlerinden ise fındık, üzüm ve incir önemli bir yer tutar.
  3. C
    Deneyimli uzman; raporlama, analiz ve sunum teknikleri konusundaki yetkinliğiyle projenin kısa sürede tamamlanmasını sağladı.
  4. D
    Modern yönetim anlayışının üç temel dayanağı vardır; şeffaflık, hesap verebilirlik ve katılımcı demokrasi.
  5. E
    Bütün hazırlıklar eksiksiz tamamlandı; heyet yarın sabah erkenden yola çıkacak.

Answer

Şehir hayatını anlatan cümlede noktalı virgül, ögeleri arasında virgül bulunan iki farklı cümleyi bağladığı için doğru işlevde kullanılmıştır.
Doğru seçenekteki cümlede, ilk kısımda özneler (memurlar, işçiler, öğrenciler) virgülle ayrılmış; ikinci kısımda ise özne grubundaki kavramlar (sessizlik, huzur, dinginlik) yine virgülle ayrılmıştır. İki ayrı cümleyi birleştirirken bu virgüllerle karışmaması için araya noktalı virgül konulması dil bilgisi kuralları gereğidir.

Step-by-Step Solution

1
Cümle yapısını analiz etme
Cümle, 'Gündüzleri... doldurur' ve 'akşamları... hâkim olur' şeklinde iki ana yargıdan (sıralı cümle) oluşmaktadır.
Noktalı virgülün sıralı cümleleri ayırma görevini kontrol etmek için yargı sayısına bakılmalıdır.
2
Cümle içindeki diğer noktalama işaretlerini kontrol etme
Birinci cümlede 'memurlar, işçiler ve öğrenciler', ikinci cümlede ise 'sessizlik, huzur ve dinginlik' ifadeleri virgüllerle ayrılmıştır.
Sıralı cümleler arasında noktalı virgül kullanılabilmesi için cümlelerden en az birinin içinde virgül bulunması şarttır.
3
Kuralı uygulama
Ögeleri arasında virgül bulunan bu iki cümle, anlam karışıklığını önlemek ve yapısal bütünlüğü sağlamak için noktalı virgül ile bağlanmıştır.
Eğer noktalı virgül yerine virgül kullanılsaydı, 'öğrenciler' ile 'akşamları' kelimeleri aynı listenin devamıymış gibi algılanabilirdi.

Key Concept

Noktalı Virgülün Sıralı Cümlelerdeki İşlevi

Hints

1
Cümlede birden fazla yüklem (yargı) olup olmadığını kontrol edin.
2
Noktalı virgülden önceki ve sonraki kısımlarda kendi içlerinde virgül (,,) kullanılıp kullanılmadığına bakın.
3
Eğer cümlelerin içinde virgül yoksa, o iki cümleyi ayırmak için sadece virgül yeterlidir; noktalı virgül ancak virgülün yetmediği 'karışık' durumlarda devreye girer.

Practice More

Noktalı virgülün 'tür ve takımları ayırma' görevi ile 'sıralı cümleleri ayırma' görevi arasındaki farkı pekiştirmek için kategorize edilmiş listeler içeren cümleler kurun.

Alternative Method

Noktalı virgülün olduğu yere 'nokta' koymayı deneyin. Eğer her iki taraf da anlamlı birer tam cümleyse ve kendi içlerinde virgül barındırıyorlarsa, noktalı virgül 'sıralı cümleleri ayırma' görevindedir.
Estimated Time:1m 40s
Rate this question