Question

Difficulty: MediumTürkiye'nin Ovaları

Türkiye'de yer alan ovalar; oluşum kökenleri, jeolojik yapıları ve bulundukları bölgenin iklim şartlarına göre farklı tarımsal potansiyellere sahiptir. Bazı ovalar doğal avantajlara sahipken, bazılarında çeşitli faktörler tarımsal verimliliği sınırlandırabilir.

Buna göre, aşağıda verilen ovalar ve bu ovalarda tarımsal faaliyetleri etkileyen temel özellik/sınırlayıcı eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Konya Ovası - Yağış miktarının yetersizliğine bağlı olarak sulama ihtiyacının üretimde temel belirleyici olması
  2. B
    Acıpayam Ovası - Litolojik yapının geçirimli olması sebebiyle yüzey sularının yer altına sızarak tarımsal su yetersizliği oluşturması
  3. Iğdır Ovası - Doğu Anadolu'daki konumu nedeniyle kış sıcaklıklarının aşırı düşük olması ve tarımsal ürün çeşitliliğinin kısıtlanmasıAnswer
  4. D
    Çukurova - Alüvyal toprakların verimliliği ve uygun iklim koşulları sayesinde yıl içinde birden fazla ürün alınabilmesi
  5. E
    Ergene Ovası - Yer şekillerinin çok sade olması nedeniyle akarsu akış hızının düşük olması ve yoğun sanayileşmeye bağlı kirlilik sorunları yaşanması

Answer

Iğdır Ovası hakkında verilen, kış sıcaklıklarının aşırı düşük olması ve tarımın kısıtlanması ifadesi yanlıştır.
Iğdır Ovası, Doğu Anadolu Bölgesi'nde yer almasına rağmen çevresindeki yüksek dağlara (Ağrı Dağı gibi) göre oldukça alçakta bir çanak (graben) içerisinde yer alır. Bu topoğrafik özellik ovada mikroklima oluşmasına neden olur. Mikroklima sayesinde kışlar bölge geneline göre çok daha ılık geçer ve normalde Doğu Anadolu'da yetişmesi beklenmeyen pamuk gibi sıcaklık isteyen tarım ürünleri yetiştirilebilir. Bu nedenle kış sıcaklıklarının tarımı kısıtladığı bilgisi hatalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Verilen ovaların coğrafi konumlarını ve oluşum tiplerini belirleyin.
Konya (Tektonik), Acıpayam (Karstik), Iğdır (Tektonik/Çöküntü), Çukurova (Delta), Ergene (Taban seviyesi/Tektonik).
Ovaların özelliklerini analiz etmek için konum ve oluşum türü temeldir.
2
Ovaların iklim ve toprak özelliklerinin tarıma etkisini değerlendirin.
İç Anadolu'da kuraklık, Akdeniz'de karstik yapı, Marmara'da kirlilik ve düzlük sorunları tespit edilir.
Sınırlayıcı faktörlerin doğruluğunu teyit etmek için bölgesel analiz gerekir.
3
Iğdır Ovası'nın özel konumunu (mikroklima) analiz edin.
Iğdır'ın Doğu Anadolu'nun genel soğuk karakterine uymadığını, çevresine göre alçakta olması nedeniyle kış ılıklığı yaşadığını fark edin.
Mikroklima alanları, genel bölgesel özelliklerin istisnasıdır.

Key Concept

Mikroklima ve Ovalarda Tarımsal Sınırlayıcılar

Hints

1
Türkiye'deki ovaların hepsi bulundukları bölgenin genel iklim özelliklerini yansıtmayabilir; topoğrafik çukurluklar özel durumlar yaratır.
2
Doğu Anadolu'da yer aldığı halde pamuk yetişebilen tek yer olan ovayı ve bunun nedenini düşünün.
3
Iğdır Ovası'nın deniz seviyesinden yüksekliği çevre illere göre çok düşüktür; bu da kış ılıklığı ve mikroklima demektir.

Practice More

Türkiye'deki diğer mikroklima alanlarını (Rize'de turunçgil, Artvin'de zeytin gibi) ve bunların nedenlerini inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Soruya tersten yaklaşarak seçeneklerdeki ovaların oluşum kökenlerini (Karstik, Delta, Tektonik) eşleştirin. Karstik ve Delta ovalarının özelliklerinin doğru verildiğini görünce, tektonik ovalar içindeki 'mikroklima' istisnasını arayın.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question