Question

Difficulty: Medium1982 Anayasası'nın Hazırlanışı ve Özellikleri

1982 Anayasası, 1961 Anayasası döneminde yaşanan siyasi tıkanıklıkları, hükümet krizlerini ve yasama sürecindeki yavaşlamaları engellemek amacıyla "rasyonelleştirilmiş parlamenterizm" mekanizmalarını sistemin merkezine yerleştirmiştir. Bu doğrultuda, parlamenter sistemin daha istikrarlı ve hızlı işlemesi için çeşitli yeni düzenlemeler öngörülmüştür.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi 1982 Anayasası'nın rasyonelleştirilmiş parlamenterizm anlayışı doğrultusunda getirdiği düzenlemelerden biri değildir?

  1. A
    Meclis çalışmalarındaki toplantı ve karar yeter sayılarının düşürülerek yasama faaliyetlerinin kolaylaştırılması
  2. B
    Gensoru (güvensizlik önergesi) mekanizmasının zorlaştırılması ve hükümetin düşürülmesinin nitelikli çoğunluk şartına bağlanması
  3. C
    Cumhuriyet Senatosu'nun kaldırılarak tek meclisli parlamento yapısına geçilmesi
  4. D
    Cumhurbaşkanına, yasama ile yürütme arasındaki kriz durumlarında TBMM seçimlerini yenileme yetkisinin verilmesi
  5. Anayasa Mahkemesinin kurularak kanunların anayasaya uygunluğunun denetlenmeye başlanmasıAnswer

Answer

Anayasa Mahkemesinin kurulması 1961 Anayasası'nın getirdiği bir yeniliktir; 1982 Anayasası bu kurumu korumuş ancak rasyonelleştirme kapsamında yeni bir araç olarak oluşturmamıştır.
Anayasa Mahkemesi, Türk anayasa tarihinde ilk kez 1961 Anayasası ile kurulmuştur. 1982 Anayasası'nın parlamenter sistemi rasyonelleştirmek adına getirdiği yenilikler arasında gensorunun zorlaştırılması, tek meclisli yapı ve toplantı/karar yeter sayılarının düşürülmesi gibi istikrar odaklı düzenlemeler yer alırken, AYM'nin kuruluşu bu kronolojik sürece dahil değildir.

Step-by-Step Solution

1
Rasyonelleştirilmiş parlamenterizm kavramını analiz etme
Bu kavramın amacının, parlamenter sistem içindeki yürütme istikrarını sağlamak ve yasama tıkanıklıklarını gidermek olduğu belirlenir.
Sorunun kökünde yatan temel teorik çerçeveyi anlamak için gereklidir.
2
1982 Anayasası'nın getirdiği yenilikleri gözden geçirme
Gensorunun zorlaştırılması, Cumhuriyet Senatosu'nun kaldırılması, meclis iç tüzük ve quorum kurallarının basitleştirilmesi gibi unsurlar saptanır.
Seçenekleri anayasanın hazırlık felsefesiyle karşılaştırmak için gereklidir.
3
Seçenekler arasında tarihsel kronoloji kontrolü yapma
Anayasa Mahkemesinin (AYM) 1961 Anayasası ile kurulduğu, rasyonelleştirme araçlarının ise '82 ile getirildiği/güçlendirildiği fark edilir.
Yenilik olan maddelerle devralınan kurumları ayırt etmek için gereklidir.

Key Concept

Rasyonelleştirilmiş Parlamenterizm ve 1982 Anayasası'nın Özellikleri

Hints

1
Soruda istenen, 1982 Anayasası ile gelen bir 'yenilik' olmayanı bulmaktır.
2
Hukuk devleti ve yargısal denetim odaklı yüksek mahkemelerin ne zaman kurulduğuna odaklanın.
3
AYM'nin 1961'de kurulduğunu ve rasyonelleştirilmiş parlamenterizm teriminin daha çok hükümet istikrarı ile ilgili olduğunu unutmayın.

Practice More

1961 ve 1982 Anayasaları arasındaki diğer temel farkları (haklar ve hürriyetler, yürütmenin yapısı vb.) karşılaştıran bir tablo hazırlayabilirsiniz.
Estimated Time:50s
Rate this question