Examkin

Question

Difficulty: HardDevletçilik

Cumhuriyet’in ilk on yılında özel teşebbüsü canlandırmaya yönelik 19271927 tarihli Teşvik-i Sanayi Kanunu’ndan beklenen verimin alınamaması ve küresel ekonomik koşulların değişmesi, Türkiye’yi 19301930’lu yıllardan itibaren sistemli bir devletçilik modeline yöneltmiştir. Bu geçiş sürecinin sosyo-ekonomik dinamikleri ve Atatürk’ün devletçilik ilkesinin özgün yapısı analiz edildiğinde; aşağıdakilerden hangisi bu modelin temel bir özelliği olarak nitelendirilemez?

  1. Üretim araçlarının tamamının devlet mülkiyetine geçirilerek serbest piyasa mekanizmasının tamamen tasfiye edilmesini hedeflemesiAnswer
  2. B
    Temel tüketim maddelerinde dışa bağımlılığı azaltmaya yönelik ithal ikameci sanayileşme stratejisini esas alması
  3. C
    Küresel ekonomik buhranın milli ekonomi üzerindeki yıkıcı etkilerini sınırlamayı amaçlayan savunmacı bir karakter taşıması
  4. D
    Özel sermaye ve teknik bilgi birikiminin yetersiz kaldığı stratejik alanlarda devletin doğrudan girişimci olarak rol üstlenmesi
  5. E
    Toplumsal refahı yaygınlaştırmayı ve sınıf çatışmasını önlemeyi amaçlayan halkçılık ilkesiyle bütünleşik bir ekonomik yapı öngörmesi

Answer

Üretim araçlarının tamamının devlet mülkiyetine geçirilerek serbest piyasa mekanizmasının tamamen tasfiye edilmesini hedefleyen seçenek, Atatürk'ün devletçilik anlayışıyla bağdaşmaz.
Doğru yanıt olan seçenek, devletçiliği sosyalist/komünist bir sistem olarak tanımlamaktadır. Oysa Atatürk'ün devletçilik ilkesi; özel mülkiyeti koruyan, ferdi girişimleri destekleyen ancak kalkınmayı hızlandırmak için devletin ana sektörlerde doğrudan yatırım yapmasını öngören bir 'karma ekonomi' modelidir. Serbest piyasa mekanizması tasfiye edilmemiş, aksine devlet eliyle güçlendirilmesi hedeflenmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Dönemin şartlarını analiz etme
19291929 Krizi ve yerli sermaye yetersizliği tespit edildi.
Devletçiliğe neden geçildiğini anlamak, modelin sınırlarını belirlemek için gereklidir.
2
Devletçiliğin ideolojik çerçevesini belirleme
Modelin doktriner bir sosyalizm değil, pragmatik bir karma ekonomi olduğu belirlendi.
Atatürk'ün devletçiliği özel teşebbüsü yasaklamaz, aksine teşvik eder ve devletin lokomotif rolünü vurgular.
3
Seçenekleri karşılaştırma
Seçeneklerdeki 'tamamen tasfiye edilme' ve 'tam mülkiyet' ifadelerinin Türkiye'deki uygulamayla çeliştiği görüldü.
Türk devletçiliği 'ılımlı' ve 'ihtiyaçtan doğan' bir yapıdadır, sert ideolojik kalıplara dayanmaz.

Key Concept

Karma Ekonomi ve Pragmatizm

Hints

1
Türkiye'de devletçilik bir ideolojiden ziyade, dönemin şartlarından doğan bir zorunluluk ve 'pragmatizm' sonucudur.
2
Atatürk, özel teşebbüsün her zaman desteklenmesi gerektiğini savunmuş, devletin sadece özel sektörün gücünün yetmediği yerde devreye girmesini istemiştir.
3
Devletçilik ilkesini, serbest piyasa ekonomisini tamamen yok eden katı sosyalist modellerle karıştırmamaya dikkat edin.

Practice More

İzmir İktisat Kongresi kararları ile 19301930 sonrası Devletçilik uygulamalarını kıyaslayan soruları incelemek, bu değişimin mantığını pekiştirecektir.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Devletçilik

More questions from this topic