Question

Difficulty: Hardİsimler (Adlar)

(I) Yazışma trafiği içinde (II) ordu mensuplarının (III) soru önergeleri, (IV) dosyalar eşliğinde (V) Türkçe bir raporla sunuldu.

Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    I. sözcük, fiil köküne gelen bir ekle türemiş ve artık bir kavramın adı haline gelmiş kalıcı bir isimdir.
  2. B
    II. sözcük, biçimce tekil olmasına rağmen anlamca bir topluluğu karşılayan topluluk ismidir.
  3. III. sözcük, niteliğine göre soyut, yapıca ise basit bir isimdir.Answer
  4. D
    IV. sözcük, beş duyu organıyla algılanabilen somut bir varlığı karşılayan, çoğul bir isimdir.
  5. E
    V. sözcük, varlıklara verilişine göre özel, yapıca ise türemiş bir isimdir.

Answer

Cümledeki 'soru' sözcüğü soyut bir isim olsa da 'sor-' fiil kökünden türetildiği için yapıca basit değil, türemiş bir isimdir.
Üçüncü sözcük olan 'soru', 'sor-' fiil kökünden '-u' fiilden isim yapım ekiyle türetilmiştir. Dolayısıyla bu isim yapıca basit değil, türemiş bir isimdir. Seçenekte basit olduğu iddia edildiği için bu ifade yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Birinci sözcüğün (Yazışma) incelenmesi
Yaz-ı-ş-ma şeklinde türemiş olup bir iletişim türünün adı (kalıcı isim) olmuştur.
Fiilimsilerle kalıcı isimlerin ayrımını yapmak için kelimenin bir eylem mi yoksa bir kavram adı mı olduğuna bakılır.
2
İkinci sözcüğün (Ordu) incelenmesi
Çoğul eki almamıştır (tekildir) ancak anlamca bir grubu temsil eder (topluluk).
Topluluk isimleri biçimce tekil, anlamca çoğul olan kelimelerdir.
3
Üçüncü sözcüğün (Soru) incelenmesi
Sor- fiil köküdür, -u fiilden isim yapım ekidir. Kelime türemiştir.
Yapıca basit isimler hiç yapım eki almamış isimlerdir; oysa 'soru' kelimesi türetilmiştir.
4
Dördüncü ve beşinci sözcüklerin incelenmesi
Dosyalar somut ve çoğuldur; Türkçe özel ve türemiştir (Türk + çe).
Dil isimleri her zaman özel isimdir ve yapım ekiyle türetilirler.

Key Concept

İsimlerin Yapısı (Basit, Türemiş, Birleşik) ve Türleri

Hints

1
Cümledeki sözcüklerin eklerini ve köklerini dikkatlice ayırın.
2
'Soru', 'sor-' fiilinden gelmektedir; bu durumda yapısı ne olur?
3
Bir ismin basit olabilmesi için yapım eki almaması gerekir; 'soru' kelimesindeki '-u' ekine dikkat edin.

Practice More

İsimlerde yapı konusunu pekiştirmek için 'doğu', 'batı', 'korku' ve 'saygı' gibi kelimelerin köklerini inceleyiniz.

Alternative Method

Sözcüklerin yapısını kontrol ederken 'mek/mak' mastar ekini getirerek kökün fiil olup olmadığını test edebilirsiniz. 'Sormak' anlamlı olduğu için 'soru' türemiş bir isimdir.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question