Examkin

Question

Difficulty: HardDış Borçlar Sorunu

19291929 Dünya Ekonomik Buhranı'nın yarattığı mali darboğaz nedeniyle Türkiye'nin dış borç ödemelerinde yeni bir düzenleme talep etmesi üzerine, alacaklı devletlerle 19331933 yılında imzalanan yeni antlaşmanın, 19281928 Paris Sözleşmesi'ne göre Türkiye lehine sağladığı en önemli teknik avantaj ve bu süreçte uygulanan ekonomik yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Borçların "Altın Frangı" yerine değeri düşmüş olan "Kağıt Frank" üzerinden hesaplanması ve ödemelerin Türk ihraç malları ile (Takas/Clearing sistemi) yapılabilmesiAnswer
  2. B
    Osmanlı borçlarının tamamının 19281928 yılında tek seferde ödenerek Duyun-u Umumiye İdaresi'nin tüm hukuki varlığının ve temsilciliklerinin sona erdirilmesi
  3. C
    Borç taksitlerinin ödenememesi üzerine alacaklı devletlerin Türkiye'deki demir yolları ve liman işletmelerine el koyma hakkını elde etmesi
  4. D
    Türkiye'nin borç ödemelerini tamamen durdurarak Milletler Cemiyeti'ne üyelik şartı olarak tüm borçların silinmesini talep etmesi
  5. E
    Borçların faizlerinin silinmesi karşılığında yabancı okulların müfredatının tamamen Fransa tarafından belirlenmesinin kabul edilmesi

Answer

Borçların Altın Frangı yerine Kağıt Frank üzerinden hesaplanması ve ödemelerin takas sistemiyle yapılması
Doğru seçenek, 19331933 antlaşmasının en kritik iki unsurunu içermektedir: Değeri sabit ve yüksek olan Altın Frangı yerine, değeri düşen Kağıt Frank'ın kabul edilmesi borç yükünü hafifletmiş; takas (clearing) sistemi ise döviz ihtiyacını ortadan kaldırarak yerli üretimi desteklemiştir.

Step-by-Step Solution

1
1929 Dünya Ekonomik Buhranı'nın etkilerini analiz et
Küresel kriz nedeniyle Türkiye'nin döviz rezervleri azalmış ve 1928'de belirlenen takvimi uygulama şansı kalmamıştır.
Dış borç krizinin nedenini anlamak için ekonomik bağlamı bilmek gerekir.
2
1933 Antlaşması'nın teknik detaylarını incele
Alacaklılarla (özellikle Fransa) yapılan görüşmelerde borç birimi altın frangından kağıt franga çevrilmiş ve 'Clearing' (Takas) sistemi kabul edilmiştir.
Bu teknik değişiklik, borç yükünün reel olarak azalmasını sağlamıştır.
3
Ekonomik bağımsızlık ve egemenlik açısından sonucu değerlendir
Türkiye, kendi yerli mallarını ihraç ederek borç ödeme imkanına kavuşmuş ve Duyun-u Umumiye'nin doğrudan müdahale yetkileri tamamen tasfiye edilmiştir.
Antlaşmanın temel amacının hem ekonomik rahatlama hem de siyasi egemenlik olduğunu teyit etmek içindir.

Key Concept

1933 Dış Borçlar Antlaşması ve Takas Sistemi

Hints

1
1929 krizinin ardından paranın değeri ve döviz bulma zorluğunu düşünün.
2
Fransa ile yaşanan gerginliğin temelinde borçların hangi para birimi üzerinden (altın vs. kağıt) ödeneceği yatıyordu.
3
Türkiye'nin borç ödemek için nakit döviz yerine mal (ürün) vermesini sağlayan sistemin adını hatırlayın.

Practice More

Hoover Moratoryumu'nun Türkiye'ye borç ödemeleri konusunda sağladığı bir yıllık nefes alma sürecini inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Soruya 'egemenlik' perspektifinden bakarak; Duyun-u Umumiye'nin yetkilerinin kısıtlanması ve yerli paranın/malın korunması önceliğiyle eleme yapılabilir.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Dış Borçlar Sorunu

More questions from this topic