Question

Difficulty: EasyDiğer Noktalama İşaretleri (Kesme, Tırnak, Yay Ayraç, Çizgiler)

Türkçede kısa çizgi (-); kelimeler arasında "ve, ile, ila, arasında" anlamlarını vermek, ekleri göstermek veya ara sözleri belirtmek gibi amaçlarla kullanılır. Ancak bazı dil yapılarında kısa çizgi kullanımı kural dışıdır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısa çizginin (-) kullanımı bir noktalama yanlışına yol açmıştır?

  1. A
    Maçın ardından Beşiktaş-Galatasaray rekabeti üzerine uzun bir sohbet ettik.
  2. B
    Öğretmenimiz derste fiilden isim yapan -ca, -cek eklerini örneklerle açıkladı.
  3. İşe başlayalı aşağı-yukarı beş ay oldu ama henüz tam alışamadım.Answer
  4. D
    2024-2025 eğitim-öğretim dönemi için hazırlıklar tüm hızıyla devam ediyor.
  5. E
    Uçak, Ankara-Bakü seferini yapmak üzere sabahın erken saatlerinde havalandı.

Answer

İkileme olan "aşağı yukarı" ifadesinin arasına kısa çizgi konulması yanlıştır.
Doğru cevap olan seçenekteki "aşağı yukarı" ifadesi bir ikilemedir. Türkçede "yavaş yavaş", "iyi kötü", "aşağı yukarı" gibi ikilemelerin arasına kısa çizgi dahil hiçbir noktalama işareti getirilemez. Bu nedenle buradaki kullanım bir noktalama yanlışıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki kısa çizgi kullanımlarını analiz et.
Seçeneklerde kısa çizginin; karşılaştırma, ek belirtme, ikileme, tarih aralığı ve güzergah belirtme amaçlı kullanıldığı görülmektedir.
Yanlış kullanımın hangi dil bilgisi kuralına aykırı olduğunu tespit etmek gerekir.
2
İkilemelerle ilgili noktalama kuralını hatırla.
Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarına göre ikilemeleri oluşturan sözcüklerin arasına virgül, kısa çizgi veya başka bir noktalama işareti getirilemez.
İkilemeler bir bütün olarak kabul edilir ve aralarına işaret konulması yazım yanlışı/noktalama yanlışı sayılır.
3
Hatalı ifadeyi belirle.
"Aşağı-yukarı" ifadesindeki kısa çizgi, kurala aykırı bir kullanımdır.
Bu ifade bir ikilemedir ve "aşağı yukarı" şeklinde ayrı ve işaretsiz yazılmalıdır.

Key Concept

İkilemelerin arasına noktalama işareti konmaz.

Hints

1
Cümledeki kısa çizginin kelimeler arasında hangi anlamı kurduğuna dikkat et.
2
Türkçede "yavaş yavaş" veya "eş dost" gibi kelime gruplarına ne dendiğini ve bunların arasına işaret gelip gelmediğini hatırla.
3
"Aşağı yukarı" ifadesi bir ikilemedir ve ikilemelerin arasına kısa çizgi konulmaz.

Practice More

Kısa çizgi ile uzun çizginin (konuşma çizgisi) farklarını ve kullanım alanlarını tekrar gözden geçirebilirsin.

Alternative Method

Eğer iki kelime birleşerek bir karşılaştırma veya bağlantı (Ankara-İstanbul gibi) kurmuyorsa, bunun bir ikileme olup olmadığını kontrol ederek çözüme gidebilirsin.
Estimated Time:45s
Rate this question