Examkin

Question

Difficulty: HardTürkiye'de Nüfusun Dağılışı ve Nüfus Yoğunlukları

Türkiye'de bir yörede son 20 yıl içerisinde sanayi ve ticaret faaliyetlerinin gelişmesine bağlı olarak yoğun bir göç dalgası yaşanmış; bu durum şehirsel alanların hızla genişlemesine ve mevcut verimli tarım topraklarının önemli bir kısmının sanayi tesisleri, ulaşım ağları ve konut alanlarına dönüşmesine neden olmuştur.

Bu süreç sonunda söz konusu yöredeki nüfus yoğunlukları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisine kesinlikle ulaşılabilir?

  1. Fizyolojik nüfus yoğunluğundaki artış oranı, aritmetik nüfus yoğunluğundaki artış oranından daha fazla gerçekleşmiştir.Answer
  2. B
    Kırsal nüfusun sanayi sektörüne kayması nedeniyle tarımsal nüfus yoğunluğu aritmetik nüfus yoğunluğunun altına düşmüştür.
  3. C
    Bölgenin toplam yüz ölçümü sabit kaldığından, yaşanan göç dalgası aritmetik nüfus yoğunluğu üzerinde bir değişim yaratmamıştır.
  4. D
    Tarım arazileri sanayi alanına dönüştüğü için yöredeki fizyolojik nüfus yoğunluğu aritmetik nüfus yoğunluğundan daha düşük hale gelmiştir.
  5. E
    Birim alana düşen insan sayısı arttığı için tarımsal nüfus yoğunluğu ile fizyolojik nüfus yoğunluğu arasındaki fark kapanmıştır.

Answer

Fizyolojik nüfus yoğunluğundaki artış oranının aritmetik yoğunluktan daha fazla olması matematiksel bir zorunluluktur.
Verilen senaryoda toplam nüfus artarken tarım alanları sanayileşme nedeniyle daralmaktadır. Aritmetik yoğunluk hesaplanırken pay (nüfus) artarken payda (toplam yüz ölçümü) sabit kalır. Ancak fizyolojik yoğunluk hesaplanırken hem pay (nüfus) artmakta hem de payda (tarım alanı) küçülmektedir. Matematiksel olarak bir rasyonda pay artıp payda küçülüyorsa, o değer sadece payı artan bir rasyondan çok daha hızlı büyür. Bu nedenle fizyolojik yoğunluktaki artış hızı kesinlikle daha fazladır.

Step-by-Step Solution

1
Yoğunluk formüllerindeki bileşenleri analiz etme.
Aritmetik Yoğunluk (AY) = Toplam Nüfus / Toplam Alan; Fizyolojik Yoğunluk (FY) = Toplam Nüfus / Tarım Alanı.
Değişimin hangi parametreyi nasıl etkilediğini anlamak için formül analizi gereklidir.
2
Senaryodaki değişimleri formüllere uygulama.
Toplam Nüfus (PP) ↑\uparrow, Toplam Alan (AA) sabit, Tarım Alanı (CC) ↓\downarrow.
Göç nüfusu artırır, şehirleşme ise tarım arazilerini daraltır.
3
Yoğunluk oranlarını karşılaştırma.
AY=P↑AAY = \frac{P\uparrow}{A} iken FY=P↑C↓FY = \frac{P\uparrow}{C\downarrow} olur.
FYFY formülünde hem payın büyümesi hem de paydanın küçülmesi, sonucun AYAY'ye göre çok daha hızlı artmasına neden olur.

Key Concept

Nüfus yoğunlukları arasındaki matematiksel ve mekânsal ilişki

Hints

1
Aritmetik ve fizyolojik yoğunluk formüllerini hatırlayın: Her ikisinde de pay kısmında 'Toplam Nüfus' yer alır.
2
Sanayileşme süreci tarım arazilerini nasıl etkiler? Formüldeki 'payda' kısmının (tarım alanı) küçülmesinin sonuca etkisini düşünün.
3
Matematiksel bir kesirde pay artarken payda küçülürse, o kesrin değeri sadece payı artan bir kesre göre çok daha büyük bir değişim gösterir.

Practice More

Benzer bir mantıkla, tarımda makineleşmenin tarımsal nüfus yoğunluğu üzerindeki etkisini arazi engebesi ile ilişkilendirerek inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 30s
Rate this question

Topics

Türkiye'de Nüfusun Dağılışı ve Nüfus Yoğunlukları

More questions from this topic