Question

Difficulty: MediumYargı Yetkisi, Mahkemelerin Bağımsızlığı ve Hakimlik Teminatı

19821982 Anayasası’nda düzenlenen "Hâkimlik ve Savcılık Teminatı" hükümleri uyarınca, bir mahkemenin veya kadronun kaldırılması durumunda dahi ilgili hâkim veya savcı hakkında aşağıdakilerden hangisinin yapılması anayasal olarak yasaklanmıştır?

  1. Aylık, ödenek ve diğer özlük haklarından yoksun kılınmasıAnswer
  2. B
    İdari görevleri yönünden Adalet Bakanlığına bağlı tutulması
  3. C
    Meslekten çıkarılmayı gerektiren bir suçtan hüküm giymesi durumunda görevden el çektirilmesi
  4. D
    Sağlık durumunun görevini yapmaya engel olduğunun kesinleşmesi üzerine emekliye sevk edilmesi
  5. E
    Kendi isteğiyle 6565 yaşını doldurmadan emekliye ayrılması

Answer

Bir mahkemenin veya kadronun kaldırılması durumunda hâkim ve savcıların aylık, ödenek ve diğer özlük haklarından yoksun kılınması anayasal olarak yasaklanmıştır.
Doğru cevap olan ifade, Anayasa'nın 139139. maddesinde açıkça belirtilen bir güvencedir. Bu hükme göre, devletin yargı teşkilatında yaptığı yapısal değişiklikler (kadro iptali veya mahkeme birleştirilmesi gibi), o mahkemede görev yapan hâkim veya savcının maaş, ödenek ve diğer mali haklarında bir kısıtlamaya gidilmesine gerekçe gösterilemez. Bu, yargı bağımsızlığını ekonomik baskılardan koruyan temel bir settir.

Step-by-Step Solution

1
19821982 Anayasası'nın 139139. maddesinde yer alan "Hâkimlik ve Savcılık Teminatı" incelenmelidir.
Bu madde hâkimlerin azlolunamayacağını, kendileri istemedikçe yaş haddinden önce emekli edilemeyeceğini ve özlük haklarının korunacağını hükme bağlar.
Anayasal güvencenin sınırlarını belirlemek için temel maddeye başvurulur.
2
Mahkemenin veya kadronun kaldırılması durumu analiz edilmelidir.
Anayasa, teşkilat yapısındaki değişikliklerin (mahkeme kapatılması gibi) hâkimlerin mali haklarını etkilemesini kesin olarak engellemiştir.
Yürütme organının mahkemeleri kapatarak yargı mensuplarını cezalandırmasının veya baskı altına almasının önüne geçilmek istenmiştir.
3
Teminatın istisnaları ile mutlak yasaklar ayırt edilmelidir.
Suç işleme veya sağlık sorunları istisna teşkil ederken, kadro kaldırılması sebebiyle maaş kesintisi yapılamaz.
Hukuki güvenliğin sağlanması ve yargı bağımsızlığının mali açıdan desteklenmesi için bu ayrım kritiktir.

Key Concept

Hâkimlik ve Savcılık Teminatı (139139. Madde)

Hints

1
Hâkimlik teminatı, sadece kişiyi görevden almayı değil, aynı zamanda maaş gibi mali hakları da korumayı hedefler.
2
Anayasa'nın 139139. maddesinde 'bir mahkemenin veya kadronun kaldırılması sebebiyle de olsa...' şeklinde başlayan cümleye odaklanın.
3
Mahkeme kapatılsa bile hâkimin özlük haklarına dokunulamaz; ancak suç işleme veya hastalık gibi durumlar bu teminatın istisnasıdır.

Practice More

Hâkimler ve Savcılar Kurulu'nun (HSK) yapısını ve üyelerinin seçilme usullerini tekrar ederek yargı organı üzerindeki idari denetimi pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question