Examkin

Question

Difficulty: HardYargı Yetkisi, Mahkemelerin Bağımsızlığı ve Hakimlik Teminatı

19821982 Anayasası'nda düzenlenen "Yargı" başlığı altındaki mahkemelerin bağımsızlığı, hâkimlik ve savcılık teminatı ile yargı yetkisinin kullanımına ilişkin temel ilkeler bir bütün olarak değerlendirildiğinde; aşağıdakilerden hangisi anayasal hükümlere açıkça aykırılık teşkil eden bir durumu ifade eder?

  1. Türkiye Büyük Millet Meclisinde, görülmekte olan bir davanın içeriğine veya yargı yetkisinin kullanılmasına ilişkin görüşme yapılması veya beyanda bulunulmasıAnswer
  2. B
    Bir mahkeme kadrosunun kaldırılması durumunda, ilgili hâkimin rızası alınmaksızın özlük hakları korunarak başka bir yargı çevresinde görevlendirilmesi
  3. C
    Hâkimlerin ve savcıların idari görevleri yönünden Adalet Bakanlığına bağlı olması ve bu kapsamda bakanlık müfettişlerince denetlenmesi
  4. D
    Görevini sağlık bakımından yerine getiremeyeceği resmi sağlık kurulu raporu ile kesin olarak anlaşılan bir hâkimin rızası dışında emekliye sevk edilmesi
  5. E
    Hâkimlerin ve savcıların nitelikleri, atanmaları, hakları ve ödevleri ile teminatlarının mahkemelerin bağımsızlığı esasına göre kanunla düzenlenmesi

Answer

Türkiye Büyük Millet Meclisinde, görülmekte olan bir davanın içeriğine veya yargı yetkisinin kullanılmasına ilişkin görüşme yapılması veya beyanda bulunulması anayasaya aykırıdır.
Doğru seçenek, Anayasa'nın 138138. maddesinin 33. fıkrasında yer alan 'Görülmekte olan bir dava hakkında Yasama Meclisinde yargı yetkisinin kullanılması ile ilgili soru sorulamaz, görüşme yapılamaz veya herhangi bir beyanda bulunulamaz.' hükmüne doğrudan aykırıdır. Bu yasak, mahkemelerin hiçbir baskı altında kalmadan karar vermesini sağlamayı amaçlar.

Step-by-Step Solution

1
Anayasa'nın 138138. maddesini analiz et.
Mahkemelerin bağımsızlığı ilkesi, sadece emir-talimat yasağını değil, aynı zamanda yasama organının müdahalesini de kısıtlar.
Yargılama sürecinin dış etkilerden korunması için yasama meclisinde dahi görüşme yasağı getirilmiştir.
2
139139. maddedeki hâkimlik teminatının kapsamını ve istisnalarını hatırla.
Teminat mutlaktır ancak sağlık, suç mahkumiyeti ve meslekte kalmanın uygun olmadığı durumlar anayasal istisnalardır.
Teminatın, kamu hizmetinin gereklilikleri ile dengelenmesi amaçlanmıştır.
3
140140 ve 144144. maddelerdeki idari denetim yetkisini incele.
Hâkimlerin yargısal yetkileri bağımsızdır ancak idari görevleri yönünden Adalet Bakanlığı denetimine tabidirler.
Bu ayrım, yargı erkinin idari işleyişinin denetlenebilirliğini sağlar.

Key Concept

Mahkemelerin Bağımsızlığı ve Yasama Organı ile İlişkisi (Anayasa Madde 138138)

Hints

1
Yargı bağımsızlığı sadece yürütmeye karşı değil, yasama organına karşı da korunmuştur.
2
Anayasa'nın 138138. maddesinde TBMM'nin devam eden davalarla ilgili ne yapamayacağına dair çok sert bir yasak vardır.
3
Derdest (görülmekte olan) davalar hakkında meclis kürsüsünden dahi olsa yargı yetkisiyle ilgili görüş bildirilemez.

Practice More

Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun (HSK) yapısı ve üyelerinin seçimi konusunu inceleyerek yargı bağımsızlığının idari ayağını pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:2m 30s
Rate this question

Topics

Yargı Yetkisi, Mahkemelerin Bağımsızlığı ve Hakimlik Teminatı

More questions from this topic