Question

Difficulty: HardDoğu Cephesi ve Gümrü Antlaşması

Milli Mücadele'nin askeri safhasında kazanılan ilk büyük başarı olan Doğu Cephesi galibiyeti sonrasında Ermenistan ile 33 Aralık 19201920 tarihinde Gümrü Antlaşması imzalanmıştır. Bu antlaşma ile Ermenistan; Sevr Antlaşması'nı tanımadığını, Türkiye aleyhindeki tüm iddialarından vazgeçtiğini ve Misak-ı Milli'nin bir kısmını kabul ettiğini resmen beyan etmiştir.

Gümrü Antlaşması'nın Milli Mücadele tarihindeki yeri ve sonuçları göz önüne alındığında, aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?

  1. A
    TBMM Hükümeti'nin uluslararası hukuk çerçevesinde kazandığı ilk siyasi ve diplomatik zaferdir.
  2. B
    Doğu Cephesi'ndeki silahlı mücadele sona ermiş ve buradaki askeri birliklerin bir kısmı Batı Cephesi'ne kaydırılmıştır.
  3. Türkiye'nin doğu sınırları bu antlaşma ile hukuken kesin ve nihai halini alarak değişmez bir statüye kavuşmuştur.Answer
  4. D
    Sevr Antlaşması'nın geçersizliği uluslararası arenada ilk kez resmi bir devlet tarafından kabul edilmiştir.
  5. E
    Kazanılan askeri ve siyasi başarı, halkın TBMM'ye ve düzenli orduya olan güvenini ve moralini artırmıştır.

Answer

Türkiye'nin doğu sınırlarının kesin ve nihai halini alması Gümrü Antlaşması ile değil, daha sonra imzalanan Moskova ve özellikle Sakarya Meydan Muharebesi sonrası Kafkas Cumhuriyetleri ile yapılan Kars Antlaşması (1313 Ekim 19211921) ile gerçekleşmiştir.
Türkiye'nin doğu sınırlarının belirlenme süreci üç temel antlaşmadan oluşur: Gümrü (19201920), Moskova (19211921) ve Kars (19211921). Gümrü Antlaşması bu sürecin ilk adımıdır ve askeri safhayı bitirmiştir; ancak 'kesin ve nihai' sınır çizgisi Sakarya Savaşı'ndan sonra imzalanan Kars Antlaşması ile çizilmiştir. Bu nedenle doğu sınırının kesinleştiğini iddia eden ifadeye ulaşılamaz.

Step-by-Step Solution

1
Gümrü Antlaşması'nın önemi analiz edilir.
Antlaşmanın TBMM'nin ilk diplomatik başarısı ve Ermenistan'ın Sevr'den vazgeçtiği ilk belge olduğu saptanır.
Antlaşmanın kronolojik ve siyasi yerini belirlemek için.
2
Doğu sınırının gelişim süreci incelenir.
Sınırın Gümrü ile çizilmeye başlandığı, Moskova ile Batum tavizinin verildiği ve Kars Antlaşması ile 'nihai' halini aldığı hatırlanır.
Seçeneklerdeki 'nihai/kesin' ifadesinin doğruluğunu test etmek için.
3
Yanlış olan yargı belirlenir.
Gümrü Antlaşması'na 'nihai sınır' statüsü yükleyen ifadenin tarihsel olarak hatalı olduğu sonucuna varılır.
Soru kökündeki 'ulaşılamaz' yargısını bulmak için.

Key Concept

Gümrü Antlaşması'nın Siyasi Sonuçları ve Doğu Sınırının Aşamaları

Hints

1
Gümrü Antlaşması'nın Milli Mücadele'deki 'ilk' olma özelliklerini hatırlayın.
2
Türkiye'nin doğu sınırının hangi antlaşmalarla (G-M-K şifresi) şekillendiğini ve 'kesin' ifadesinin hangisi için kullanıldığını düşünün.
3
Doğu sınırının nihai (son) şekli Sakarya Meydan Muharebesi'nden sonra imzalanan Kars Antlaşması ile verilmiştir.

Practice More

Moskova ve Kars antlaşmalarının Gümrü'den farklarını ve Batum'un statüsünü inceleyerek doğu sınırının gelişimini pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question