Question

Difficulty: Very hard1876 Kanun-i Esasi

18761876 tarihli Kanun-i Esasi'ye göre, yasama sürecinde Heyet-i Mebusan'dan gelen bir kanun layihasının; Padişah'ın kutsal haklarına, vatanın emniyetine, ülkenin bütünlüğüne ve özellikle de anayasa (Kanun-i Esasi) hükümlerine aykırı olup olmadığını inceleyerek, aykırılık tespit etmesi halinde reddetme yetkisiyle donatılmış olan ve Türk anayasa tarihinde bir nevi 'siyasi anayasallık denetimi' yapan kurum aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Heyet-i AyanAnswer
  2. B
    Şura-yı Devlet
  3. C
    Divan-ı Ahkam-ı Adliye
  4. D
    Meclis-i Has-ı Vükela
  5. E
    Divan-ı Muhasebat

Answer

Kanun-i Esasi uyarınca anayasaya uygunluk ve egemenlik haklarını denetleme yetkisi Heyet-i Ayan'a aittir.
Heyet-i Ayan, üyeleri Padişah tarafından seçilen ve ömür boyu görevde kalan bir meclis olarak, sistemin denge unsuru kabul edilmiştir. Kanun-i Esasi'nin 6464. maddesi bu meclise; Heyet-i Mebusan'dan gelen teklifleri Padişah hakları, hürriyet, ülke bütünlüğü ve anayasa hükümleri açısından inceleme ve aykırılık gördüğünde reddetme yetkisi vererek, Türk tarihindeki ilk siyasi anayasa denetimi işlevini bu kuruma yüklemiştir.

Step-by-Step Solution

1
18761876 Anayasası'nın yasama organı olan Meclis-i Umumi'nin yapısını analiz et.
Meclis-i Umumi; üyeleri halk tarafından seçilen Heyet-i Mebusan ve üyeleri Padişah tarafından atanan Heyet-i Ayan'dan oluşur.
Yasama sürecindeki kurumların rollerini belirlemek için gereklidir.
2
Kanun-i Esasi'nin 6464. maddesini incele.
Maddede, Heyet-i Ayan'ın; din ve devlet emniyetine, Padişah haklarına ve anayasa hükümlerine aykırı gördüğü kanun layihalarını reddetme yetkisi açıkça belirtilmiştir.
Anayasallık denetiminin hukuki dayanağını bulmak için gereklidir.
3
Modern hukuk sistemindeki anayasa yargısı ile karşılaştır.
18761876 sisteminde hukuki/yargısal bir denetim (Anayasa Mahkemesi) yoktur; ancak Heyet-i Ayan bu işlevi 'siyasi' bir organ olarak yerine getirir.
Kavramsal ayrımı netleştirmek ve doğru mercii tespit etmek için gereklidir.

Key Concept

Heyet-i Ayan'ın Kanun-i Esasi'nin Koruyuculuğu Rolü

Practice More

1909 değişikliklerinden sonra Heyet-i Ayan'ın bu yetkilerinin nasıl kısıtlandığını ve parlamenter sisteme geçiş sürecini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 30s
Rate this question