Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Kentsel Yerleşmeler ve Şehirlerin Fonksiyonları

Türkiye'de kentsel yerleşmelerin fonksiyonel yapısı üzerinde sanayi faaliyetlerinin önemli bir payı bulunmaktadır. Bir şehrin sanayi fonksiyonuyla ön plana çıkmasında hammaddeye yakınlık, ulaşım kolaylığı, pazar imkânları veya enerji kaynağı gibi faktörler belirleyici olmaktadır. Birçok şehrin büyümesinde yerel hammadde varlığı temel etkinken, bazı şehirlerde ise farklı faktörler gelişim sürecini tetiklemiştir.

Buna göre, aşağıda verilen şehir ve bu şehirde gelişen sanayi kolu eşleştirmelerinden hangisinin kuruluş yerinin belirlenmesinde 'hammaddeye yakınlık' ilkesi etkili olmamıştır?

  1. A
    Batman - Petrol Rafinerisi
  2. B
    Seydişehir - Alüminyum İşletmeleri
  3. C
    Elazığ - Ferrokrom Tesisleri
  4. D
    Konya - Şeker Fabrikaları
  5. Karabük - Demir-Çelik SanayisiAnswer

Answer

Karabük - Demir-Çelik Sanayisi eşleştirmesinde kuruluş yeri faktörü hammadde değil, enerji kaynağıdır.
Karabük'te demir-çelik sanayisinin kurulmasında temel faktör bölgedeki taş kömürü yatakları, yani enerji kaynağına yakınlıktır. Demir madeni ise bölgeye Sivas gibi uzak merkezlerden taşınmaktadır. Bu durum, şehrin gelişiminde hammaddeye yakınlık ilkesinin değil, enerjiye yakınlık ilkesinin baskın olduğunu gösterir.

Step-by-Step Solution

1
Batman ve Seydişehir örneklerini incele.
Batman'da petrol, Seydişehir'de boksit çıkarıldığı için bu tesislerin hammaddeye yakın kurulduğu doğrulanır.
Bu şehirler, doğal kaynakların bulunduğu noktada sanayileşmiştir.
2
Elazığ ve Konya örneklerini değerlendir.
Elazığ'da krom madeni, Konya'da ise şeker pancarı tarımı yaygın olduğu için hammaddeye yakınlık kuralına uyarlar.
Taşıma maliyetini düşürmek ve ürün bozulmasını önlemek için hammadde yakını tercih edilmiştir.
3
Karabük örneğini analiz et.
Karabük'te demir madeni çıkarılmamaktadır; maden Sivas-Divriği gibi alanlardan getirilmektedir. Şehrin seçilme nedeni Zonguldak-Karabük havzasındaki taş kömürüdür.
Demir-çelik sanayisinde demiri eritmek için yüksek enerji gerektiğinden, enerji kaynağına yakınlık hammaddeye yakınlıktan daha öncelikli hale gelmiştir.

Key Concept

Sanayi tesislerinin kuruluş yeri seçiminde hammaddeye yakınlık vs. enerji kaynağına yakınlık ayrımı.

Practice More

İskenderun Demir-Çelik Fabrikası'nın kuruluş nedenini 'Ulaşım/Liman' faktörü ile karşılaştırarak bu konuyu pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question