Examkin

Question

Difficulty: Very hardTürkiye'de Kentsel Yerleşmeler ve Şehirlerin Fonksiyonları

Şehirlerin mekânsal organizasyonunda, bir yerleşmenin ekonomik üretim gücü ile merkeziyetçilik (centrality) düzeyi her zaman paralel gelişim göstermez. Türkiye’de bazı şehirler, sanayi üretiminde ülke ekonomisinin lokomotifi olmalarına rağmen, dev bir metropole yakınlıkları nedeniyle üst düzey ticari, idari ve finansal organizasyonlarda o metropolün "fonksiyonel gölgesinde" kalırlar. Öte yandan, sanayi faaliyetlerinin sınırlı olduğu bazı şehirler, bulundukları bölgedeki "merkezi yer" boşluğunu doldurarak, ulaşım ağlarının sağladığı avantajla çok geniş bir hinterlandın sağlık, eğitim ve yönetim odağı haline gelirler.

Buna göre, aşağıda verilen şehir çiftlerinden hangisi sırasıyla "sanayi üretimi çok yüksek olmasına rağmen fonksiyonel gölgede kalan" ve "sanayisi sınırlı olsa da bölgesel etki alanı en geniş olan" merkezlere en tipik örneği oluşturur?

  1. Kocaeli - ErzurumAnswer
  2. B
    Gaziantep - Şanlıurfa
  3. C
    Tekirdağ - Antalya
  4. D
    Bilecik - Konya
  5. E
    Sakarya - Trabzon

Answer

Kocaeli ve Erzurum şehirleri, sanayi üretimi ile merkezi yer fonksiyonu arasındaki asimetrik ilişkiyi temsil eden en belirgin örneklerdir.
Kocaeli, sanayi üretiminde Türkiye'nin zirvesinde yer almasına karşın, İstanbul'a olan coğrafi yakınlığı nedeniyle idari, finansal ve ticari organizasyonlarda İstanbul'un etki alanında (gölgesinde) kalır. Erzurum ise sanayi faaliyetleri bakımından Kocaeli ile kıyaslanamayacak kadar geride olmasına rağmen, Doğu Anadolu'daki geniş bir alanın eğitim, sağlık, ulaşım ve ticaret merkezi olarak çok geniş bir hinterlanda hükmeder.

Step-by-Step Solution

1
Fonksiyonel gölge (agglomeration shadow) kavramının Türkiye ölçeğinde analiz edilmesi.
Kocaeli'nin Türkiye'nin sanayi üretiminde 1.1. sırada yer almasına rağmen, üst düzey hizmetler (finans, yönetim, borsa) bakımından İstanbul'a bağımlı olduğunun saptanması.
Büyük metropollere yakın sanayi odaklarının merkeziyetçilik kapasitesinin metropol tarafından soğurulmasını anlamak.
2
Merkezi Yer Teorisi (Central Place Theory) çerçevesinde bölgesel hizmet odaklarının belirlenmesi.
Erzurum'un düşük sanayi kapasitesine rağmen Doğu Anadolu'daki geniş bir coğrafyanın (Ağrı, Kars, Ardahan vb.) sağlık, eğitim ve askeri yönetim merkezi olduğunun belirlenmesi.
Yalıtılmış veya seyrek şehirleşmiş bölgelerde hizmet fonksiyonunun etki alanını nasıl genişlettiğini analiz etmek.
3
Seçeneklerdeki şehir çiftlerinin hiyerarşik ve fonksiyonel özelliklerinin karşılaştırılması.
Kocaeli'nin sanayi-gölge ilişkisi ile Erzurum'un hizmet-hinterland ilişkisinin en uç zıtlığı oluşturduğunun teyit edilmesi.
Soruda istenen sıralı tipolojiye en uygun örneği seçmek.

Key Concept

Fonksiyonel Hiyerarşi ve Hinterland İlişkisi
Estimated Time:3m 0s
Rate this question

Topics

Türkiye'de Kentsel Yerleşmeler ve Şehirlerin Fonksiyonları

More questions from this topic