Question

Difficulty: MediumTürkiye'nin Matematik Konumu ve Sonuçları

Coğrafya dersinde öğretmen, Türkiye'nin konumunun sonuçlarını anlatırken öğrencilerine şu bilgiyi vermiştir: 'Ülkemizde gözlemlediğimiz bazı coğrafi olaylar doğrudan Ekvator'a veya Başlangıç Meridyeni'ne olan açısal uzaklığımızla (enlem ve boylam) ilgilidir. Ancak bazı bölgesel farklılıklar ise yükselti, yeryüzü şekilleri ve karasallık gibi tamamen yere özgü fiziksel şartlardan doğar.'

Bu açıklamaya göre, aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin matematik (mutlak) konumunun bir sonucudur?

  1. A
    Dağlık ve engebeli bir topografyaya sahip olması nedeniyle kısa mesafelerde belirgin iklim değişimlerinin görülmesi
  2. Orta kuşakta yer almasının bir sonucu olarak yıl içinde dört mevsim özelliklerinin belirgin ve ardışık bir şekilde yaşanmasıAnswer
  3. C
    Batı bölgelerinden doğu bölgelerine doğru ilerledikçe tarım ürünlerinin olgunlaşma süresinin uzaması
  4. D
    Deniz etkisine kapalı iç kesimlerde nem oranının düşük olmasına bağlı olarak günlük sıcaklık farklarının yüksek olması
  5. E
    Alp-Himalaya kıvrım kuşağında yer alması sebebiyle fay hatlarının yaygın ve jeotermal enerji potansiyelinin yüksek olması

Answer

Türkiye'nin Orta Kuşak'ta yer almasının bir sonucu olarak yıl içinde dört mevsim özelliklerinin belirgin ve ardışık bir şekilde yaşanması, doğrudan matematik (mutlak) konumun sonucudur.
Türkiye, Kuzey Yarım Küre'de Yengeç Dönencesi'nin kuzeyinde ve Orta Kuşak'ta yer almaktadır. Orta Kuşak'ta bulunmasının en karakteristik sonuçlarından biri, güneş ışınlarının geliş açısının yıl içinde sürekli değişmesine bağlı olarak ilkbahar, yaz, sonbahar ve kış mevsimlerinin ardışık ve belirgin olarak yaşanmasıdır. Bu durum tamamen Türkiye'nin enlem değerleriyle, yani matematik konumuyla ilgilidir.

Step-by-Step Solution

1
Matematik (mutlak) konum ile özel (göreceli) konum kavramlarının tanımlarını hatırla.
Matematik konum Ekvator ve Başlangıç Meridyeni'ne (enlem/boylam) göre konumu ifade ederken; özel konum yükselti, yer şekilleri, denizellik, karasallık ve jeolojik yapı gibi özellikleri kapsar.
Soruda verilen seçeneklerdeki olguların kök nedenlerini doğru kategoriye ayırmak için.
2
Seçeneklerdeki iklimsel ve fiziksel olayların temel sebeplerini analiz et.
İklim çeşitliliği engebe (özel), doğuda ürünlerin geç olgunlaşması yükselti (özel), iç kesimlerde sıcaklık farkı karasallık (özel), fay hatları jeolojik yapı (özel) kaynaklıdır.
Yanlış seçeneklerin neden özel konumla ilişkili olduğunu ispatlamak için.
3
Dört mevsimin yıl içinde ardışık yaşanması durumunun nedenini değerlendir.
Türkiye'nin Kuzey Yarım Küre'de 36°-42° enlemleri arasında (Orta Kuşak'ta) yer alması, güneş ışınlarının geliş açısının yıl içinde belirgin şekilde değişmesine neden olur. Bu da dört mevsimin yaşanmasını sağlar.
Doğru cevabın enlem etkisiyle (matematik konum) doğrudan bağlantısını doğrulamak için.

Key Concept

Matematik (Mutlak) Konumun Türkiye'nin İklimine ve Doğa Olaylarına Etkisi

Hints

1
Matematik konum, bir ülkenin Ekvator'a ve kutuplara olan uzaklığının (enlem değerlerinin) ortaya çıkardığı sonuçları kapsar.
2
Soruda sizden istenen durum; dağların uzanışı, yükselti veya denizellik gibi yerel şartlardan tamamen bağımsız, sadece 'Orta Kuşak'ta yer almamızla ilgili bir sonuçtur.
3
KPSS'de en sık düşülen tuzaklardan biri: 'Kısa mesafelerde farklı mevsimlerin aynı anda yaşanması' özel konumken, 'Yıl içinde dört mevsimin ardışık ve belirgin yaşanması' matematik konumdur.

Practice More

Türkiye'nin Orta Kuşak'ta yer almasının diğer sonuçları olan 'ABCD' kuralı (Akdeniz iklimi, Batı rüzgarları, Cephe yağışları, Dört mevsim) üzerine konu tekrarı yapabilirsiniz.
Estimated Time:1m 0s
Rate this question