Examkin

Question

Difficulty: HardDiğer Noktalama İşaretleri (Kesme, Tırnak, Yay Ayraç, Çizgiler)

Türkçede özel adlara getirilen iyelik, durum ve bildirme ekleri kesme işaretiyle ayrılır. Ancak özel adlar için yay ayraç içinde bir açıklama yapıldığında kesme işaretinin ve ekin yazımıyla ilgili dikkat edilmesi gereken özel bir kural bulunmaktadır.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Divan şiiri (Klasik Türk şiiri) geleneği, edebiyatımızda çok köklü ve zengin bir birikime sahiptir.
  2. B
    Atatürk’ün "Ordular, ilk hedefiniz Akdeniz’dir. İleri!" emri tarihin akışını değiştirmiştir.
  3. Yakup Kadri (Karaosmanoğlu)’nun "Kiralık Konak" adlı romanında üç kuşak arasındaki çatışma anlatılır.Answer
  4. D
    Türkiye Büyük Millet Meclisinin aldığı kararlar, halkın iradesini yansıtan en önemli belgelerdir.
  5. E
    Ankara-Sivas hızlı tren hattının açılmasıyla ulaşım süresi ve konforu oldukça değişmiştir.

Answer

Yakup Kadri (Karaosmanoğlu)’nun ifadesinde kesme işaretinin yay ayraçtan sonra kullanılması yanlıştır; ek ve kesme işareti yay ayraçtan önce (Yakup Kadri’nin) gelmelidir.
Türkçede bir özel isimden sonra parantez içinde açıklama yapılacaksa, isme getirilen ek parantezden önce yazılmalı ve kesme işaretiyle ayrılmalıdır. Soruda ise ek parantezden sonra getirilerek kural ihlal edilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki özel ismi ve eki tespit et.
Özel isim 'Yakup Kadri', getirilen ek ise tamlayan eki olan '-nin' ekidir.
Kesme işaretinin nereye konulacağını belirlemek için kök ve ek ayrımı yapılmalıdır.
2
Yay ayraç içindeki açıklama ile ekin ilişkisini Türk Dil Kurumu kurallarına göre kontrol et.
TDK kuralına göre: Özel adlar için yay ayraç içinde bir açıklama yapıldığında kesme işareti yay ayraçtan önce kullanılır.
Ek, parantez içindeki açıklamaya değil, doğrudan özel isme aittir.
3
Hatalı kullanımı düzelt.
Hatalı olan 'Yakup Kadri (Karaosmanoğlu)’nun' yazımı, 'Yakup Kadri’nin (Karaosmanoğlu)' olarak düzeltilmelidir.
Dil bilgisi kuralları uyarınca ek asıl isme eklenmelidir.

Key Concept

Yay Ayraç ve Kesme İşaretinin Birlikte Kullanımı

Hints

1
Cümlelerdeki özel isimlere getirilen eklerin parantez ve kesme işaretiyle olan ilişkisine odaklanın.
2
Özellikle soyadı veya ek bilgi parantez içinde verildiğinde, isme gelen ekin parantezin içinde mi yoksa dışında mı olması gerektiğini düşünün.
3
TDK'ye göre ek, parantez açılmadan hemen önce isme yapıştırılmalı ve kesmeyle ayrılmalıdır.

Practice More

Kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin (Avrupa Birliği hariç) hiçbir zaman kesmeyle ayrılmadığını pekiştirmek için benzer örnekler çözebilirsiniz.

Alternative Method

Eğer parantez içindeki bilgiyi cümleden çıkardığınızda 'Yakup Kadri'nin' şeklinde bir yazım kalıyorsa, parantez varken de bu yapının bozulmaması gerektiğini hatırlayabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Diğer Noktalama İşaretleri (Kesme, Tırnak, Yay Ayraç, Çizgiler)

More questions from this topic