Question

Difficulty: Hardİki Noktanın Kullanımı

Yazılı anlatımda iki noktanın (:) temel işlevi, kendisinden sonra yapılacak bir açıklama veya verilecek örnekler için metinde bir hazırlık zemini oluşturmaktır. Bu işaretten sonra gelecek olan ifadenin büyük veya küçük harfle başlaması ise o ifadenin yapısal özelliğine, yani bağımsız bir cümle olup olmamasına bağlıdır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Stratejik planlama raporunda belirtilen temel hedef şudur: Kamu kaynaklarının etkin kullanımı için dijital takip mekanizmaları ivedilikle devreye alınacaktır.
  2. B
    Müfettişlerin inceleme sırasında tespit ettiği başlıca eksiklikler şunlardır: evrak kayıtlarının düzensizliği, personel devam çizelgelerindeki hatalar ve arşivleme sorunları.
  3. Enstitü bünyesinde açılan mesleki eğitim kursları şu başlıklar altında toplanmıştır: İleri düzey İngilizce, temel bilgisayar programcılığı ve diksiyon teknikleri.Answer
  4. D
    Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün şu sözü her daim yol göstericidir: 'Vatanını en çok seven, görevini en iyi yapandır.'
  5. E
    Kamu kurumlarında verimliliği artırmanın tek bir yolu vardır: liyakat.

Answer

İleri düzey İngilizce, temel bilgisayar programcılığı ve diksiyon teknikleri şeklinde sıralanan seçenek, örnekler cümle niteliği taşımadığı için küçük harfle başlamalıydı.
Doğru cevap olan seçenekte, iki noktadan sonra gelen 'İleri düzey İngilizce, temel bilgisayar programcılığı ve diksiyon teknikleri' ifadesi bir cümle niteliği taşımamaktadır. Türk Dil Kurumu'nun 'İki noktadan sonra gelen açıklama bağımsız bir cümle ise büyük harfle, cümle niteliğinde olmayan örnekler sıralanıyorsa küçük harfle başlar.' kuralı gereğince 'İleri' sözcüğünün küçük harfle (ileri) başlaması gerekirdi.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki iki noktanın kullanım amacını belirle.
Tüm seçeneklerde iki nokta açıklama yapmak veya örnek sıralamak amacıyla kullanılmıştır.
İki noktanın işlevini belirlemek, sonrasındaki yazım kuralını (büyük/küçük harf) uygulamak için gereklidir.
2
İki noktadan sonra gelen ifadelerin yapısal özelliğini incele.
Hatalı seçenekte sıralanan 'İleri düzey İngilizce, temel bilgisayar...' ifadesi bir yüklemi olmayan, bağımsız bir cümle niteliği taşımayan bir örnekler dizisidir.
TDK kurallarına göre iki noktadan sonra gelen açıklama cümle niteliğinde değilse küçük harfle başlar.
3
Yazım kurallarını kontrol et.
Hatalı seçenekte 'İleri' sözcüğünün büyük harfle başlaması kural ihlalidir; doğru yazım 'ileri' şeklinde olmalıdır.
Örnekler özel isimle başlamıyorsa veya tam bir cümle değilse küçük harf zorunluluğu vardır.

Key Concept

İki Noktadan Sonra Büyük ve Küçük Harf Kullanımı

Hints

1
İki noktadan sonra gelen kısmın bir cümle mi yoksa sadece bir örnek listesi mi olduğunu kontrol edin.
2
Eğer iki noktadan sonra gelen bölümün yüklemi yoksa ve özel isimle başlamıyorsa küçük harfle başlamalıdır.
3
Kurs başlıklarının sıralandığı seçenekteki 'İleri' kelimesinin neden büyük yazıldığını ve bunun TDK kurallarına uyup uymadığını düşünün.

Practice More

Noktalı virgül (;) ve iki nokta (:) arasındaki farkları test eden sorular çözerek bu karmaşık konuyu pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Cümleyi okurken iki noktadan sonra 'yani' veya 'şunlardır' gibi ifadelerin geldiğini ve sonrasının bir liste mi yoksa açıklayıcı bir cümle mi olduğunu anlamaya çalışmak eleme yapmanızı kolaylaştırır.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question