Question

Difficulty: HardMondros Ateşkes Antlaşması ve İşgaller

Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 12. maddesinde; "Hükümet haberleşmesi dışındaki bütün telsiz, telgraf ve kabloların denetimi İtilaf Devletleri'ne geçecektir." hükmü yer almıştır.

İtilaf Devletleri'nin resmi hükümet haberleşmesini kapsam dışı bırakırken sivil ve bölgesel iletişim kanallarını doğrudan denetim altına alma stratejisinin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Kafkas ve Kanal cephelerinde taarruza devam eden Osmanlı birliklerinin taktiksel emir komuta zincirini anlık olarak izlemek
  2. B
    Azınlıkların kurduğu cemiyetlerin faaliyetlerini sınırlandırarak Paris Barış Konferansı öncesi kamu düzenini güvenceye almak
  3. İşgaller karşısında pasif ve teslimiyetçi bir politika izleyen İstanbul Hükümeti'nin otoritesini kullanarak halkın topyekûn bir direniş ağı kurmasını engellemekAnswer
  4. D
    Doğu Anadolu'da kurulması hedeflenen yönetimin sınırlarını Erzurum ve Sivas kongrelerinin kararlarına dayandırmak
  5. E
    Osmanlı Hükümeti tarafından oluşturulan Nasihat Heyetleri'nin halkı silahlı direnişe çağıran fetva ve bildirilerini desteklemek

Answer

İşgaller karşısında pasif ve teslimiyetçi bir politika izleyen İstanbul Hükümeti'nin otoritesini kullanarak halkın topyekûn bir direniş ağı kurmasını engellemek
Mondros Ateşkes Antlaşması imzalandıktan sonra işgallere karşı teslimiyetçi bir tavır takınan İstanbul Hükümeti, taşra teşkilatına ve halka sürekli sükûnet ve İtilaf güçlerine zorluk çıkarılmaması yönünde telgraflar çekmiştir. İtilaf Devletleri, hükümetin bu tavrının halka ulaşmasını kendi çıkarlarına uygun buldukları için hükümet haberleşmesine dokunmamış; ancak halkın işgallerin vahametini kavramasını, mitingler düzenlemesini ve Kuva-yı Milliye ruhuyla merkezi bir direniş oluşturmasını engellemek için sivil haberleşmeyi tamamen sansür altına almıştır.

Step-by-Step Solution

1
Mondros Ateşkes Antlaşması'nın haberleşmeyle ilgili maddesinin kapsamı ve istisnası analiz edilir.
Hükümet haberleşmesi serbest bırakılmış, ancak sivil ve bölgesel iletişim İtilaf denetimine alınmıştır.
İtilaf Devletleri'nin neden genel bir iletişim kesintisi yerine seçici bir sansür uyguladığını tespit etmek gereklidir.
2
İstanbul Hükümeti'nin mütareke sonrası izlediği politika ile halkın tepkisi karşılaştırılır.
İstanbul Hükümeti işgalleri geçici görerek sükûnet ve teslimiyet çağrısı yaparken, halk işgallere karşı yerel direniş teşkilatları kurma eğilimindedir.
İletişim kanallarının açık tutulmasının kime hizmet ettiğini tarihsel bağlamda çözümlemek gerekir.
3
İtilaf Devletleri'nin bu ayrımla hedeflediği stratejik kazanım belirlenir.
Hükümetin teslimiyetçi direktiflerinin taşraya ulaşması sağlanırken, halkın birbirinden haberdar olup örgütlü ve senkronize bir milli direniş başlatması engellenmiştir.
Maddenin hem psikolojik kontrol hem de lojistik engelleme amacını ortaya koyar.

Key Concept

Mondros Mütarekesi'nde İletişim Sansürü ve Direnişi Engelleme Stratejisi

Hints

1
İtilaf Devletleri'nin sansür politikasında hükümet haberleşmesini serbest bırakırken sivil iletişimi kesmesinin arkasındaki siyasi ve psikolojik etkiyi düşününüz.
2
Dönemin İstanbul Hükümeti'nin işgaller karşısındaki teslimiyetçi ve uzlaşmacı tutumu ile halkın potansiyel direniş refleksi arasındaki farkı göz önüne alınız.
3
Merkezi hükümetin sükûnet çağrıları taşraya ulaşırken, yerel halkın işgallerden haberdar olup örgütlenmesini engellemek hedeflenmiştir.

Practice More

Mondros Ateşkes Antlaşması'nın Toros tünelleri ve demiryollarının denetimini kapsayan maddesinin işgallere karşı askeri sevkiyat üzerindeki etkilerini inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Madde analizi yöntemi: 'Hükümet haberleşmesi serbest' = Teslimiyetçi emirlerin taşraya yayılması sağlanır. 'Sivil/bölgesel iletişim yasak' = Direniş örgütlenmesi ve halkın bilinçlenmesi engellenir.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question