Mondros Ateşkes Antlaşması'nın;
- 7. maddesi: "İtilaf Devletleri, güvenliklerini tehdit edecek bir durum ortaya çıkarsa herhangi bir stratejik noktayı işgal hakkına sahip olacaktır."
- 24. maddesi: "Vilâyat-ı Sitte'de (altı doğu ilinde) bir karışıklık çıkarsa İtilaf Devletleri bu illerin herhangi bir kısmını işgal edebilecektir."
hükümlerini içermektedir.
Bu maddeler ve antlaşma sonrası ortaya çıkan gelişmeler birlikte değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- 7. madde ile tüm Anadolu işgale açık hâle getirilmiş, 24. madde ile de Doğu Anadolu'da kurulması planlanan Ermeni devletine zemin hazırlanmıştır.Answer
- B24. madde doğrultusunda Boğazlar Komisyonu kurularak İstanbul ve Boğazların yönetimi uluslararası bir heyete bırakılmıştır.
- Cİşgaller karşısında Türk halkının gösterdiği ilk tepki, düzenli ordu kurularak Doğu Cephesi'nde karşı taarruza geçilmesi olmuştur.
- D7. maddenin uygulanmasını engellemek amacıyla Amasya Genelgesi yayımlanmış ve tüm cemiyetler tek çatı altında birleştirilmiştir.
- EMavri Mira ve Pontus Rum cemiyetleri, 7. ve 24. maddelerin uygulanmasına engel olmak amacıyla Türk halkı tarafından kurulmuştur.
Answer
7. madde ile tüm Anadolu işgale açık hâle getirilmiş, 24. madde ile de Doğu Anadolu'da kurulması planlanan Ermeni devletine zemin hazırlanmıştır.
Mondros Ateşkes Antlaşması'nın en tehlikeli iki maddesi 7. ve 24. maddelerdir. 7. madde ucu açık bir tehdit algısıyla tüm yurdu işgallere açık hâle getirmiş, 24. madde ise 'Vilâyat-ı Sitte' (Bitlis, Erzurum, Sivas, Van, Elazığ, Diyarbakır) bölgesinde bir karışıklık çıkarılarak bölgede bağımsız bir Ermeni devleti kurulmasına hukuki zemin hazırlamıştır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 7. ve 24. Maddelerinin Stratejik Amaçları ve İşgaller
Hints
1
Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 7. ve 24. maddelerinin metinlerdeki asıl hedeflerini ve hangi coğrafyaları ilgilendirdiğini düşününüz.
2
24. maddede geçen 'Vilâyat-ı Sitte' kavramının Doğu Anadolu'daki 6 ili kapsadığını ve antlaşmanın yabancı dildeki metninde bu illerin nasıl adlandırıldığını hatırlayınız.
3
7. madde tüm Anadolu'nun işgaline hukuki gerekçe sunarken, 24. madde özellikle Doğu Anadolu'da bir Ermeni yurdu oluşturma planına hizmet etmiştir.
Practice More
Mondros sonrasında kurulan yararlı cemiyetlerin bölgesel faaliyet alanları ve Mondros'un işgallere zemin hazırlayan diğer askeri maddeleri (ordunun terhisi, silahların teslimi) üzerine soru çözülebilir.
Alternative Method
Eleme yöntemiyle çözülebilir: Boğazlar Komisyonu Sevr/Lozan konusudur; ilk tepki düzenli ordu değil Kuva-yı Milliye'dir; cemiyetlerin birleşmesi Sivas Kongresi'ndedir; Mavri Mira ise zararlı bir cemiyettir. Geriye yalnızca 7. ve 24. maddelerin temel amacını doğru veren seçenek kalır.
Estimated Time:1m 0s