Uygurlar döneminde Maniheizm'in kabulüyle başlayan yerleşik yaşam süreci, Türk hukuk tarihinde radikal bir dönüşümü tetiklemiştir. Hunlarda ve Göktürklerde büyük oranda ceza ve kamu hukukuyla sınırlı kalan ve şifahi (sözlü) olarak aktarılan "Töre" kuralları, Uygurlarda yerini ticaret, mülkiyet ve miras hukukunu kapsayan geniş bir yazılı belgeler bütününe bırakmıştır. Turfan kazılarında ele geçen bu belgeler; vasiyetnameler, evlatlık edinme senetleri, kiralama sözleşmeleri ve faizli borç mukaveleleri gibi ileri düzey sivil hukuk enstrümanlarını içermektedir.
Uygurlardaki bu kurumsallaşma düzeyinin, Türk devlet geleneği açısından ortaya koyduğu en temel yenilik aşağıdakilerden hangisidir?
- Toplumsal ve ekonomik ilişkilerin, şifahi gelenek yerine devletin ve kayıt sisteminin tanıklığında düzenlenen hukuki belgelerle kurumsallık kazanmasıAnswer
- Bİslamiyet öncesi Türk devletlerinde ilk kez 'yasama, yürütme ve yargı' güçlerinin birbirinden kesin çizgilerle ayrılarak anayasal bir sisteme geçilmesi
- CHükümdarın yasama yetkisinin Maniheist rahiplerden oluşan bir meclis tarafından denetlenerek hükümdar otoritesinin sembolik hale gelmesi
- DTürk veraset sisteminde köklü bir değişikliğe gidilerek 'ülke hanedanın ortak malıdır' anlayışının yerini mutlak bir merkeziyetçi veraset hukukuna bırakması
- EBozkır kültürünün getirdiği 'ordu-millet' anlayışının tamamen terk edilerek toplumun katı sınıflara ayrıldığı bir kast düzeninin benimsenmesi
Answer
Toplumsal ve ekonomik ilişkilerin hukuki belgelerle kayıt altına alınarak kurumsallaşması, Uygurların Türk devlet geleneğine kazandırdığı en temel yeniliktir.
Doğru seçenek, Uygurların yerleşik yaşamın bir sonucu olarak ortaya çıkan mülkiyet ve ticaret ilişkilerini korumak adına geliştirdikleri yazılı hukuk ve belge sistemine dikkat çekmektedir. Turfan belgeleri; Türk tarihinde ilk kez faiz, kira, vasiyet ve iş sözleşmesi gibi kavramların resmiyet kazandığını kanıtlayarak, devletin artık sadece askeri bir güç değil, hukuki ve mali bir otorite olarak kurumsallaştığını göstermektedir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Uygur Sivil Hukuku ve Bürokratik Kurumsallaşma
Hints
1
Uygurların yerleşik hayata geçmesiyle taşınmaz malların (ev, dükkan) yönetimi nasıl değişmiş olabilir?
2
Ticaretin gelişmesi, sözlü anlaşmaların yerini neyin almasını zorunlu kılmıştır?
3
Turfan kazılarında bulunan faiz ve kira sözleşmeleri, hukukun 'şifahi' olmaktan çıkıp 'yazılı ve belgeli' hale geldiğini gösterir.
Practice More
Uygur sivil hukukundaki bu gelişmişliğin, daha sonra Cengiz Han yasaları ve Moğol bürokrasisi üzerindeki etkilerini araştırabilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s