Question

Difficulty: HardCümle Sonu İşaretleri (Nokta, Soru, Ünlem, Üç Nokta)

Türkçede bazı cümleler yapı bakımından soru sözcüğü (nasıl, niçin, ne kadar vb.) veya soru eki (-mı / -mi) içerse de temel amaçları bir soruya cevap almak değil; bir durumu bildirmek, sitemde bulunmak veya kesinleşmiş bir yargıyı ifade etmektir. Bu tür cümlelerin sonuna soru işareti (?) yerine nokta (.) konulmalıdır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinin sonuna soru işareti (?) getirilmesi bir noktalama yanlışına yol açar?

  1. A
    Daire başkanlığına sunulacak olan denetim raporunun neden hâlâ onaylanmadığını sormak için mi geldiniz
  2. Personel alımı sürecinde liyakat ve şeffaflık ilkelerine ne kadar sadık kalındığını bu raporla bir kez daha gördükAnswer
  3. C
    Vatandaşın dilekçesine yasal süresi içinde cevap vermeyen ilgili memur hakkında disiplin soruşturması açılır mı
  4. D
    Kamu kaynaklarının verimli kullanılması hususunda denetim bulgularının yeterince açıklayıcı olduğunu mu düşünüyorsunuz
  5. E
    Disiplin kurulunun aldığı bu son kararın hangi mevzuat hükümlerine ve gerekçelere dayandığını açıklar mısınız

Answer

Personel alımı sürecinde liyakat ve şeffaflık ilkelerine ne kadar sadık kalındığına dair kesin bir yargı bildiren cümle, soru işareti değil nokta ile bitirilmelidir.
Doğru cevap olan cümlede 'ne kadar' sözcüğü bulunsa da bu sözcük soru sorma amacı gütmemekte, liyakat ilkelerine sadık kalındığına dair bir gözlemi/yargıyı bildirmektedir. Temel yüklemi 'gördük' olan bu yapı, bir bildirme (haber) cümlesidir ve sonuna nokta (.) konulmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlenin ana yüklemini ve iletmek istediği mesajı belirleyin.
Gördük fiili ile biten cümle, bir durumu onaylama ve bildirme amacı taşımaktadır.
Soru işareti kullanımı için cümlenin bir cevap beklentisi içinde olması gerekir.
2
Cümle içindeki soru sözcüklerinin (ne kadar, hangi vb.) işlevini kontrol edin.
'Ne kadar' sözcüğü burada soru sormak için değil, miktar/derece belirten bir yan cümlecik kurmak için kullanılmıştır.
Soru sözcükleri her zaman soru cümlesi kurmaz, bazen zarf veya tamlama görevinde kullanılabilir.
3
Noktalama işaretini bağlama göre seçin.
Bildirme (haber) cümlelerinin sonuna nokta (.) konur.
Yapıca soru gibi görünse de anlamca bildirme olan cümleler soru işareti almaz.

Key Concept

Bildirme ve Soru Cümlesi Ayrımı

Hints

1
Cümlenin sonundaki yükleme odaklanın; bir şey mi soruyor yoksa bir durumu mu anlatıyor?
2
Cümle bittiğinde 'Evet/Hayır' gibi bir cevap verme ihtiyacı hissediyor musunuz?
3
İçinde soru sözcüğü (neden, nasıl) olup da '...bilmiyorum, ...anlamadım, ...gördük' gibi ifadelerle biten cümleler genellikle bildirme cümlesidir.

Practice More

Sözde soru cümleleri ve ünlem değeri taşıyan soru yapılarını inceleyerek bu farkı pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question