Examkin

Question

Difficulty: MediumSes Bilgisi

"Gönlündeki sızıyı dindirmek için sabrederek bu daracık odada güneşin ışığını bekliyor; kuşların sesini huzurla dinliyordu."

Bu cümlede aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

  1. A
    Ünlü düşmesi
  2. B
    Ünsüz yumuşaması
  3. C
    Ünlü türemesi
  4. D
    Ünlü daralması
  5. Ünsüz benzeşmesiAnswer

Answer

Cümlede ünsüz benzeşmesi (sertleşme) örneği bulunmamaktadır.
Ünsüz benzeşmesi (sertleşme), sert ünsüzle biten bir kelimeye yumuşak ünsüzle (c, d, g) başlayan bir ek geldiğinde, ekin başındaki ünsüzün sertleşmesidir (ç, t, k). Verilen cümlede bu kuralı örneklendiren "kitap-çı", "sınıf-ta" gibi bir kullanım yoktur.

Step-by-Step Solution

1
Kelimeleri kök ve eklerine ayırarak incelemek.
Ses olaylarının hangi ekleşme süreçlerinde oluştuğunu belirlemek.
Ses bilgisi sorularında yapısal analiz doğru sonuca ulaştırır.
2
Ünlü düşmesini kontrol etmek.
Gönül-ündeki > Gönlündeki ve Sabır-ederek > Sabrederek örnekleri bulundu.
İki heceli bazı kelimeler ünlüyle başlayan ek aldıklarında ikinci hecedeki dar ünlü düşer.
3
Ünsüz yumuşamasını kontrol etmek.
Işık-ını > Işığını ve Sabret-erek > Sabrederek örnekleri bulundu.
Sert ünsüzle biten kelimeler ünlüyle başlayan ek aldıklarında p, ç, t, k sesleri b, c, d, g/ğ seslerine dönüşür.
4
Ünlü türemesi ve daralmasını kontrol etmek.
Dar-a-cık (türeme) ve Bekle-yor > Bekliyor (daralma) örnekleri bulundu.
-cık eki alan bazı kelimelerde ünlü türemesi görülür; -yor eki de kendinden önceki geniş ünlüyü daraltır.

Key Concept

Türkçedeki temel ses olaylarının metin üzerinde tespiti.

Hints

1
Cümledeki kelimelerin köklerini (Gönül, Sabır, Dar, Işık, Bekle) düşünerek ek aldıklarında ne gibi değişiklikler olduğunu inceleyin.
2
"Sabrederek" kelimesine dikkat edin; bu kelimede hem bir ünlünün kaybolduğunu hem de bir ünsüzün yumuşadığını görebilirsiniz.
3
Ünsüz benzeşmesi (sertleşme) için f, s, t, k, ç, ş, h, p seslerinden sonra ç, t, k seslerinin gelip gelmediğine bakın.

Practice More

Birleşik kelimelerin oluşumu sırasında (seyretmek, kaybolmak gibi) meydana gelen ses olaylarını tekrar etmek faydalı olacaktır.

Alternative Method

Şıklardan giderek metinde her bir ses olayını eşleştirebilirsiniz. Bulduğunuz her şıkkı elediğinizde geriye kalan seçenek doğru cevaptır.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question

Topics

Ses Bilgisi

More questions from this topic