Examkin

Question

Difficulty: Very hardNoktalı Virgülün Kullanımı

Türkçede noktalı virgül (;;), cümle içerisinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak, ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri ayırmak ya da ikiden fazla eş değer ögesi arasında virgül bulunan cümlelerde özneden sonra anlam karışıklığını önlemek için kullanılır.

**Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül (;;), diğerlerinden farklı bir işlevde kullanılmıştır?**

  1. A
    Uluslararası ticarette kullanılan belgeler fatura, konşimento, menşe şahadetnamesi; ödeme yöntemleri ise peşin, akreditifli, vesaik mukabili şeklinde sınıflandırılır.
  2. B
    Resmî kurumların iç yazışmalarında genelge, yönerge, talimat; dış yazışmalarında ise tezkere, müzekkere ve resmî yazı türleri sıklıkla tercih edilir.
  3. C
    Akademik bir çalışmada özet, anahtar kelimeler, giriş; ana metinde ise yöntem, bulgular ve tartışma kısımları belirli bir hiyerarşiyle sunulur.
  4. Yetkin bir yönetici; kurumsal vizyonu, stratejik hedefleri ve operasyonel verileri analiz ederken liyakati, şeffaflığı ve sürdürülebilirliği temel rehber edinir.Answer
  5. E
    Modern hukuk sisteminde özel hukuk alanında medeni, borçlar, ticaret; kamu hukuku alanında ise anayasa, idare ve ceza hukuku branşları yer alır.

Answer

Yetkin bir yönetici ile başlayan cümlede noktalı virgül, özneden sonra gelerek anlam karışıklığını önlemek için kullanılmıştır; diğer seçeneklerde ise tür veya takımları ayırma göreviyle kullanılmıştır.
Yetkin bir yönetici ile başlayan cümlede, 'yönetici' sözcüğü cümlenin öznesidir. Cümlenin nesneleri ('vizyonu, hedefleri, verileri' ve 'liyakati, şeffaflığı, sürdürülebilirliği') kendi içlerinde virgüllerle ayrıldığı için, öznenin bu gruplara dahil olmadığını göstermek ve vurgulamak amacıyla TDK kuralları gereği noktalı virgül kullanılmıştır. Bu kullanım 'özneden sonra kullanım' işlevidir.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki noktalı virgülün hangi kelime grupları arasında yer aldığını belirleyin.
Dört seçenekte (A, B, C, E) noktalı virgülün farklı kategorileri (belgeler-yöntemler, iç-dış yazışmalar vb.) ayırdığı, bir seçenekte (D) ise bir kişi isminden (özne) sonra geldiği tespit edildi.
Noktalı virgülün işlevini belirlemek için cümlenin öge dizilişine bakılmalıdır.
2
TDK'nin noktalı virgül kurallarını uygulayın.
A, B, C ve E seçenekleri 'Tür veya takımları birbirinden ayırma' kuralına uymaktadır. D seçeneği ise 'İkiden fazla eş değer ögeleri arasında virgül bulunan cümlelerde özneden sonra konur' kuralına uymaktadır.
Kuralların teorik ayrımını yaparak farklı olanı seçmek gerekir.
3
D seçeneğindeki özne ile nesne gruplarının ayrımını kontrol edin.
'Yetkin bir yönetici' öznedir. Cümlenin devamında 'vizyonu, hedefleri...' ve 'liyakati, şeffaflığı...' gibi kendi içinde virgülle ayrılmış gruplar olduğu için özneyi ayırmak için noktalı virgül şarttır.
Özneden sonra virgül konulması durumunda özne, diğer eş görevli ögelerin bir parçasıymış gibi algılanabilir; noktalı virgül bu karışıklığı önler.

Key Concept

Noktalı Virgülün İşlevsel Farklılıkları

Hints

1
Cümlelerdeki noktalı virgüllerin bir 'grubun bitişi-yeni grubun başlayışı' mı yoksa bir 'öznenin vurgulanması' mı olduğunu inceleyin.
2
A, B, C ve E seçeneklerinde 'X1, X2; Y1, Y2' şeklinde bir paralellik olduğunu göreceksiniz. D seçeneğinde ise yapı farklıdır.
3
TDK'ye göre cümlenin öznesinden sonra virgülle ayrılmış pek çok öge geliyorsa, özneyi diğerlerinden ayırmak için noktalı virgül kullanılır; D seçeneği tam olarak bu kurala örnektir.

Practice More

İçinde virgül bulunan sıralı cümleleri ayırmak için noktalı virgülün kullanıldığı örneklere de (örn: 'At ölür, meydan kalır; yiğit ölür, şan kalır.') göz atabilirsiniz.

Alternative Method

Noktalı virgülün yerine virgül koymayı deneyin. Eğer virgül koyduğunuzda özne (yönetici), vizyon ve hedeflerle aynı görevdeymiş gibi (sıralı bir liste gibi) duruyorsa, orada noktalı virgülün görevi özneyi ayırmaktır.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Noktalı Virgülün Kullanımı

More questions from this topic