Examkin

Question

Difficulty: HardTürkiye'de Sıcaklık ve İzotermler

Türkiye'nin deniz seviyesine indirgenmiş Ocak ve Temmuz ayı izoterm haritaları analiz edildiğinde; kış mevsiminde en düşük sıcaklıkların Kuzeydoğu Anadolu çevresinde, yaz mevsiminde ise en yüksek sıcaklıkların Güneydoğu Anadolu'nun güney kesimlerinde yoğunlaştığı görülmektedir.

Bu iki bölgenin, belirtilen mevsimlerde Türkiye'nin en uç (ekstrem) sıcaklık değerlerine sahip olmasında;

I. Enlem özellikleri
II. Karasallık derecesi
III. Ortalama yükselti
IV. Yerel rüzgarlar

faktörlerinden hangileri ortak neden olarak gösterilebilir?

  1. A
    Yalnız I
  2. I ve IIAnswer
  3. C
    II ve III
  4. D
    I, II ve III
  5. E
    II, III ve IV

Answer

Türkiye'nin kışın en soğuk ve yazın en sıcak yerlerinin belirlenmesinde enlem ve karasallık faktörleri ortak temel nedenlerdir.
Deniz seviyesine indirgenmiş izoterm haritalarında yükselti faktörü devre dışı bırakıldığı için geriye kalan temel değişkenler enlem ve denizellik-karasallıktır. Kuzeydoğu Anadolu'nun Türkiye'nin en kuzeyinde yer alması (enlem) ve deniz etkisinden uzak olması (karasallık) onu kışın en soğuk yer yapar. Güneydoğu Anadolu'nun ise Türkiye'nin en güneyinde yer alması (enlem) ve yine deniz etkisinden uzak olması (karasallık) onu yazın en sıcak yer yapar. Dolayısıyla enlem ve karasallık her iki ekstrem durumun da ortak sebebidir.

Step-by-Step Solution

1
Harita türünü analiz etme
Soruda 'deniz seviyesine indirgenmiş' haritadan bahsedildiği için, yükseltinin (200200 metrede 1∘C1^{\circ} C sıcaklık değişimi kuralı) sıcaklık dağılışındaki etkisinin tamamen ortadan kaldırıldığı saptanır.
İndirgenmiş sıcaklık, gerçek sıcaklığa yükselti farkından kaynaklanan değerin eklenmesiyle bulunur (Tind=Tger+(Yu¨kselti/200)T_{ind} = T_{ger} + (Yükselti/200)).
2
Bölgelerin konumlarını ve özelliklerini değerlendirme
Kuzeydoğu Anadolu'nun (Erzurum-Kars) en kuzeyde ve iç kesimde; Güneydoğu Anadolu'nun ise en güneyde ve iç kesimde olduğu belirlenir.
Karasallık, denizden uzaklaşan bölgelerde ısınma ve soğumanın daha şiddetli olmasına neden olur.
3
Ortak faktörleri belirleme
Kışın Kuzeydoğu'nun en soğuk olması: Kuzey enlemi (soğuk) + Karasallık (şiddetli soğuma). Yazın Güneydoğu'nun en sıcak olması: Güney enlemi (sıcak) + Karasallık (şiddetli ısınma). Ortak payda I ve II'dir.
Her iki ekstrem durum da uygun bir enlem konumu ile deniz etkisinden uzak olmanın (karasallık) birleşmesiyle oluşur.

Key Concept

İndirgenmiş Sıcaklık ve Karasallık Etkisi
Rate this question

Topics

Türkiye'de Sıcaklık ve İzotermler

More questions from this topic