Examkin

Question

Difficulty: MediumSözcükte Yapı

Yoğun iş temposu nedeniyle (I) uykusuz geçen gecelerin sonunda (II) sızlayan gözlerini ovuştururken (III) bilincini açık tutmaya çalışıyor, (IV) çevresindeki sesleri duymazdan gelerek sadece kendi (V) fikirlerini not ediyordu.

Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerden hangisi, yapısı bakımından diğerlerinden farklıdır?

  1. A
    I
  2. B
    II
  3. C
    III
  4. D
    IV
  5. VAnswer

Answer

V numaralı 'fikirlerini' sözcüğü, herhangi bir yapım eki almadığı için basit yapılıdır; diğer sözcükler ise en az bir yapım eki alarak türemiş yapı kazanmıştır.
V numaralı 'fikirlerini' sözcüğü 'fikir' isim köküne sahiptir. Bu kök üzerine gelen '-ler' (çoğul eki), '-i' (iyelik eki) ve '-ni' (belirtme hal eki) eklerinin tamamı çekim ekidir. Sözcük hiçbir yapım eki almadığı için yapı bakımından 'basit'tir.

Step-by-Step Solution

1
Numaralanmış sözcüklerin köklerini ve aldıkları ekleri analiz et.
I: uyu-ku-suz, II: sızı-la-yan, III: bil-inç-i-ni, IV: çevir-e-si-n-de-ki, V: fikir-ler-i-ni
Sözcüğün yapısını belirlemek için kök ve ek ayrımı yapılması gerekir.
2
Sözcüklerin yapım eki alıp almadığını (türemiş olup olmadığını) kontrol et.
I, II, III ve IV numaralı sözcükler anlam değiştiren yapım ekleri almıştır. V numaralı sözcük sadece çekim ekleri almıştır.
Yapım eki alan sözcükler türemiş, almayanlar ise (birleşik değilse) basit yapılıdır.
3
Ses olaylarının kökleri gizleyip gizlemediğini değerlendir.
'Uyku', 'sızla', 'bilinç' ve 'çevre' sözcüklerindeki ses olaylarına rağmen yapım ekleri tespit edildi.
Ünlü düşmesi veya ünsüz yumuşaması gibi ses olayları bazen yapım eklerinin fark edilmesini zorlaştırabilir.

Key Concept

Sözcük Yapısı (Basit ve Türemiş Sözcükler)

Alternative Method

Sözcüklerin köklerini yazarak yanlarına gelen eklerin anlamı değiştirip değiştirmediğine bakın. Eğer ek anlamı değiştirmiyorsa (sadece durum, aitlik, sayı bildiriyorsa) çekim ekidir.
Estimated Time:55s
Rate this question

Topics

Sözcükte Yapı

More questions from this topic