Examkin

Question

Difficulty: Hard1876 Kanun-i Esasi

18761876 tarihli Kanun-i Esasi'nin ilk hali (orijinal metni) ile bu metinde parlamenter sisteme geçiş amacıyla yapılan 19091909 değişiklikleri karşılaştırıldığında, aşağıdakilerden hangisi 19091909 düzenlemeleriyle Padişah'ın yasama ve yürütme üzerindeki mutlak otoritesini sınırlayan gelişmelerden biri değildir?

  1. A
    Bakanlar Kurulu'nun (Heyet-i Vükela) siyasi sorumluluğunun Padişah'tan alınarak Meclis'e devredilmesi
  2. B
    Padişah'ın Meclis'ten gelen kanunlar üzerindeki mutlak veto yetkisinin geciktirici vetoya dönüştürülmesi
  3. C
    Meclis'in kanun teklifinde (layiha) bulunabilmesi için Padişah'tan 'irade-i seniyye' (ön izin) alma zorunluluğunun kaldırılması
  4. Padişah'ın yürütme yetkisini kullanarak Meclis-i Mebusan'ı feshetme yetkisinin anayasal sistemden tamamen çıkartılmasıAnswer
  5. E
    Sadrazamın kabineyi oluştururken bakanları kendisinin seçmesi ve Padişah'ın sadece bu seçimi onaylaması usulünün benimsenmesi

Answer

Padişah'ın yürütme yetkisini kullanarak Meclis-i Mebusan'ı feshetme yetkisinin anayasal sistemden tamamen çıkartılması.
19091909 anayasa değişiklikleri ile Padişah'ın Meclis-i Mebusan'ı feshetme yetkisi (77. Madde) anayasal sistemden tamamen çıkartılmamıştır. Aksine, bu yetki 'keyfi' bir hak olmaktan çıkarılarak belirli şartlara bağlanmıştır. Yeni düzenlemeye göre Padişah; hükümet ile meclis arasında bir uyuşmazlık çıkması durumunda, ancak Heyet-i Ayan'ın onayı (veya belirli prosedürler) ve 33 ay içinde yeni seçimlerin yapılması şartıyla Meclis'i feshedebilir. Bu nedenle 'tamamen çıkartılması' ifadesi tarihsel ve hukuki olarak yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Orijinal 1876 Anayasası'nın (İstibdat Dönemi) monarşik yapısını analiz et.
Padişah'ın mutlak veto, ön izin, sürgün ve keyfi fesih gibi çok geniş yetkilere sahip olduğu görülür.
1909 değişikliklerinin hangi otoriter yapıya karşı yapıldığını anlamak için gereklidir.
2
1909 değişikliklerinin parlamenter sistem adına neleri değiştirdiğini incele.
Hükümetin Meclis'e sorumlu olması, sürgün yetkisinin kaldırılması ve kanun teklifinde iznin kalkması gibi demokratik adımlar tespit edilir.
Değişikliklerin sınırlarını ve Padişah'ın gerileyen otoritesini belirlemek için gereklidir.
3
7. Madde kapsamındaki 'Meclis'i feshetme' yetkisinin durumunu kontrol et.
Yetkinin kaldırılmadığı, ancak '3 ay içinde seçim' ve 'hükümet-meclis uyuşmazlığı' gibi şartlara bağlandığı saptanır.
Anayasal yetkinin sınırlandırılması ile tamamen kaldırılması arasındaki teknik farkı ayırt etmek için kritiktir.

Key Concept

1876 Kanun-i Esasi 1909 Değişiklikleri ve Parlamenter Esaslar
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

1876 Kanun-i Esasi

More questions from this topic