Examkin

Question

Difficulty: EasyRüzgar Şekilleri

Bir coğrafya araştırmacısı, Türkiye'nin morfolojik yapısını incelerken arazide şu notları almıştır:

'Ülkemizde yer şekillerinin oluşumunda akarsular birincil dış kuvvet iken, rüzgârlar genel olarak ikincil derecede etkilidir. Ancak yağış miktarının az, fiziksel çözülmenin şiddetli ve bitki örtüsünün cılız olduğu kurak ve yarı kurak sahalarda rüzgârın gücü artar. Bu tür alanlarda rüzgârların hem aşındırma (tafoni, mantar kaya, yardang) hem de taşıdığı ince materyalleri biriktirme (lös, kumul, barkan) faaliyetlerine ait izleri görmek mümkündür.'

Buna göre, araştırmacının bahsettiği rüzgâr şekillerinin aşağıdaki yörelerin hangisinde en yaygın olarak bulunması beklenir?

  1. Konya - Karapınar Çevresi ve Güneydoğu Anadolu'nun güneyiAnswer
  2. B
    Teke Platosu ve Göller Yöresi
  3. C
    Çukurova ve Bafra deltaları
  4. D
    Menteşe Yöresi ve Kaz Dağları
  5. E
    Doğu Karadeniz Kıyıları ve Erzurum - Kars Platosu

Answer

Türkiye'de rüzgârların yer şekillendirici etkisinin en belirgin olduğu yerler, kuraklık ve seyrek bitki örtüsü şartlarını sağlayan Konya - Karapınar Çevresi ile Güneydoğu Anadolu'nun güney kesimleridir.
Verilen metinde rüzgârların yer şekillendirici etkisinin kurak, yarı kurak ve bitki örtüsünün cılız olduğu alanlarda belirgin olduğu vurgulanmıştır. Türkiye'de bu iklimsel şartları en iyi sağlayan, yıllık yağış miktarının en düşük ve doğal bitki örtüsünün en zayıf olduğu sahalar İç Anadolu'daki Konya-Karapınar çevresi ile şiddetli buharlaşmanın görüldüğü Güneydoğu Anadolu'nun güney kesimleridir. Bu nedenle rüzgârların oluşturduğu aşındırma (mantar kaya, yardang) ve biriktirme (kumul, lös) şekillerine en yaygın buralarda rastlanır.

Step-by-Step Solution

1
Metinde rüzgârların etkili olması için gereken fiziki şartları tespit et.
Rüzgârlar kurak, yarı kurak, fiziksel çözülmenin fazla ve bitki örtüsünün zayıf olduğu yerlerde etkilidir.
Bitki kökleri toprağı tutmazsa ve yağış azlığı toprağı kurutursa, rüzgâr yüzeydeki ince malzemeyi kolayca havalandırıp taşıyabilir.
2
Seçeneklerdeki yörelerin iklim ve bitki örtüsü özelliklerini değerlendir.
Teke, Menteşe, Doğu Karadeniz ve Erzurum-Kars gibi yerler ya çok yağışlı, ya ormanlık, ya da karstik arazilere sahiptir.
Bu özellikler rüzgârın yüzeye doğrudan temasını ve malzemeyi taşımasını engeller.
3
Kuraklık şartlarına en uygun coğrafi alanları belirleyerek doğru sonuca ulaş.
Konya - Karapınar çevresi (İç Anadolu) ve Güneydoğu Anadolu'nun Suriye sınırı boyları rüzgâr şekillerinin en yaygın olduğu yerlerdir.
Türkiye'de yıllık yağış miktarının en düşük, buharlaşmanın en şiddetli olduğu kurak alanlar bu yörelerdir.

Key Concept

Türkiye'de Rüzgâr Şekillerinin Dağılışı

Hints

1
Rüzgârların yeryüzünü şekillendirebilmesi için toprağı sıkıca tutan ağaçların veya gür otların olmaması, toprağın kuru ve taneli olması gerekir.
2
Türkiye'de yıllık ortalama yağış miktarının en düşük olduğu, bozkır bitki örtüsünün hakim olduğu ve çölleşme tehlikesinin yaşandığı bölgelerimizi düşünmelisin.
3
İç Anadolu'da erozyonla mücadelenin sembolü haline gelmiş Karapınar ilçesi ve Suriye sınırındaki kurak Güneydoğu düzlükleri doğru cevabı bulmanı sağlayacaktır.

Practice More

Türkiye'de rüzgâr erozyonunu önlemek için alınan tedbirler ve Karapınar erozyonla mücadele projesi üzerine okuma yapabilirsiniz.
Estimated Time:45s
Rate this question

Topics

Rüzgar Şekilleri

More questions from this topic