31 Mart Vakası’nın bastırılmasının ardından II. Abdülhamid’in, Şeyhülislam fetvasının yanı sıra Meclis-i Mebusan kararıyla tahttan indirilmesi ve ardından gerçekleştirilen 1909 anayasa değişiklikleri; Osmanlı-Türk parlamento tarihinde bir dönüm noktası kabul edilir. Bu süreci, 1876’daki ilk anayasal düzenden ayıran ve "parlamenter sistem" yolunda atılmış en radikal adım olarak nitelendiren temel gelişme aşağıdakilerden hangisidir?
- AEgemenlik hakkının Osmanlı hanedanından alınarak kayıtsız şartsız millete geçmesinin önündeki tüm engellerin kalkması
- Meclis-i Mebusan’ın, hükümdar ve hükümet üzerindeki denetim yetkisinin artırılarak "yasama üstünlüğü" ilkesinin hukuksal bir statü kazanmasıAnswer
- Cİttihat ve Terakki Cemiyeti’nin hükümet darbesiyle iktidarı tamamen ele geçirerek anayasal düzeni askıya alması
- DPadişahın, yürütme gücünün başı olma niteliğini tamamen kaybederek yetkisiz ve sadece sembolik bir figüre dönüşmesi
- EDevletin yönetim biçiminin mutlak monarşiden ilk kez parlamenter monarşiye geçişinin sağlanması
Answer
Meclis-i Mebusan’ın hem padişah hem de hükümet üzerindeki denetim gücünü artırarak yasama üstünlüğünü pekiştirmesi
31 Mart Vakası'nın bastırılmasından sonra yapılan 1909 değişiklikleri, 1876 Kanun-i Esasi'sindeki 'padişah merkezli' yapıyı yıkarak 'meclis merkezli' bir yapı kurmuştur. Hükümetin meclise karşı sorumlu tutulması, padişahın meclis üzerindeki sınırsız fesih yetkisinin kısıtlanması ve veto gücünün zorlaştırılması gibi adımlar, yasama organını yürütme karşısında üstün konuma getirerek gerçek bir parlamenter sistemin kapısını açmıştır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
1909 Anayasa Değişiklikleri ve Parlamenter Monarşi
Hints
1
1876 Anayasası'nda hükümet padişaha karşı sorumluyken, 1909'da kime karşı sorumlu hale gelmiş olabilir?
Practice More
1909 anayasa değişikliklerinin basın hürriyeti ve cemiyet kurma özgürlüğü üzerindeki etkilerini inceleyin.
Estimated Time:2m 0s