Question

Difficulty: Very hard1876 Kanun-i Esasi

18761876 Kanun-i Esasi’nin "Mahakim" (Mahkemeler) başlığı altında düzenlenen hükümlerine göre; vüzera (bakanlar) ve Mahkeme-i Temyiz üyeleri gibi üst düzey devlet görevlilerinin görev suçlarını yargılamakla yetkili olan Divan-ı Ali hakkında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Üyeleri; Heyet-i Ayan, Şura-yı Devlet ve Mahkeme-i Temyiz ile İstinaf Mahkemesi başkan ve üyeleri arasından onar kişi seçilmek suretiyle toplam 3030 kişiden oluşur.
  2. 18761876 Anayasası ile kurulan ve adli hiyerarşinin en üstünde yer alan, görev süresi kesintisiz devam eden sürekli bir yüksek mahkemedir.Answer
  3. C
    Bünyesinde, davanın açılıp açılmayacağına karar veren 99 kişilik "Heyet-i İtham" ile asıl yargılamayı yapan 2121 kişilik "Divan-ı Hükm" adlı iki alt kurul bulunur.
  4. D
    Divan-ı Ali tarafından verilen hükümler üzerinde herhangi bir temyiz ya da istinaf yolu açık olmayıp, bu mahkemenin kararları kesin ve nihaidir.
  5. E
    Mahkemenin toplanabilmesi ve yargılamanın başlayabilmesi için her defasında Padişah'ın irade-i seniyyesinin (özel emrinin) bulunması şarttır.

Answer

Divan-ı Ali'nin Osmanlı yargı sisteminde sürekli bir organ olduğunu iddia eden seçenek yanlıştır; çünkü bu mahkeme sadece ihtiyaç duyulduğunda geçici olarak kurulur.
Doğru cevap, mahkemenin sürekli bir organ olduğunu savunan bilgidir. 18761876 Kanun-i Esasi'nin 105105. maddesinde yer alan "müvekkaten" (geçici) ifadesi, mahkemenin sadece yargılama yapılacağı zaman Padişah tarafından kurulduğunu, yargılama bitince de dağıldığını kanıtlar. Bu yönüyle günümüzdeki kalıcı yüksek mahkemelerden ayrılır.

Step-by-Step Solution

1
Divan-ı Ali'nin kuruluş amacını belirle.
Bakanların ve yüksek yargıçların görev suçlarını yargılamak.
Bu kurum günümüzdeki Yüce Divan mekanizmasının Osmanlı hukukundaki karşılığıdır.
2
Mahkemenin üye yapısını analiz et.
Ayan, Şura-yı Devlet ve Temyiz mahkemelerinden 1010'ar üye seçilir.
Toplam 3030 üyelik yapının hukuki kaynağı anayasanın 105105. maddesidir.
3
Hukuki statüsünü (süreklilik durumunu) incele.
Mahkeme "müvekkaten" yani geçici olarak kurulur.
Kanun-i Esasi'de sürekli bir yargı organı olarak değil, Padişah'ın emriyle o davaya özel toplanan bir yapı olarak tasarlanmıştır.
4
Kararların kesinlik durumunu kontrol et.
Kararlar kesindir ve üst kanun yolu kapalıdır.
Hükümleri temyiz edilemeyen, tek dereceli ve nihai bir yargılama öngörülmüştür.

Key Concept

Divan-ı Ali'nin Hukuki Niteliği ve Teşekkülü

Hints

1
Günümüzdeki Yüce Divan'ın aksine, Kanun-i Esasi'deki bu organın her zaman aktif olup olmadığını düşünün.
2
Anayasadaki 'müvekkaten' kelimesinin hukuk dilindeki anlamı bu sorunun anahtarıdır.
3
Mahkemenin kurulması için mutlaka Padişah'ın o davaya özel bir emir (irade) vermesi gerekir, çünkü bina ve kadro olarak hazırda bekleyen bir mahkeme değildir.

Practice More

19091909 değişikliklerinden sonra bakanların yargılanması sürecinde Padişah'ın rolünün nasıl değiştiğini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question