Question

Difficulty: EasySözcükte Yapı

Türkçede sözcüklerin en küçük ve anlamlı parçasına 'kök' denir. Kökler, karşıladıkları anlamın türüne göre 'isim kökü' ve 'fiil kökü' olarak ikiye ayrılır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcüğün kökü, türü bakımından diğerlerinden farklıdır?

  1. A
    Misafirlerine şekerli kahve ikram etti.
  2. B
    Masanın üzerindeki tuzluk yere düşüp kırıldı.
  3. Gece yarısı duyduğu ses içini korku ile doldurdu.Answer
  4. D
    Yaşlı oduncu baltasını omzuna alıp yola koyuldu.
  5. E
    Odasındaki kitaplık yeni kitaplarla dolup taşıyordu.

Answer

İçini korku ile doldurdu cümlesindeki 'korku' sözcüğü, 'kork-' fiil kökünden türetildiği için diğerlerinden farklıdır.
Korku sözcüğünün kökü 'kork-' fiilidir. Diğer seçeneklerdeki şekerli (şeker), tuzluk (tuz), oduncu (odun) ve kitaplık (kitap) sözcüklerinin kökleri ise birer varlığı karşıladığı ve eylem bildirmediği için isim köküdür.

Step-by-Step Solution

1
Altı çizili sözcüklerin eklerini atarak anlamlı en küçük parçalarını (köklerini) belirleyin.
Sözcük kökleri: şeker, tuz, kork-, odun, kitap.
Sözcüğün yapısını ve kök türünü belirlemek için önce köke ulaşılmalıdır.
2
Belirlenen köklere '-mak / -mek' ekini getirerek anlamlı olup olmadığını kontrol edin.
Şeker-mek (anlamsız), Tuz-mak (anlamsız), Kork-mak (anlamlı), Odun-mak (anlamsız), Kitap-mak (anlamsız).
İsim kökleri iş, oluş, hareket bildirmezken; fiil kökleri bildirir ve mastar eki alabilir.
3
Köklerin türlerini sınıflandırarak farklı olanı bulun.
Şeker, tuz, odun ve kitap isim köküdür; kork- ise fiil köküdür.
Soruda türü bakımından farklı olan kök istenmektedir.

Key Concept

İsim ve Fiil Kökü Ayrımı

Hints

1
Bir sözcüğün kökünü bulmak için ona gelen tüm ekleri çıkarıp anlamlı en küçük parçaya bakın.
2
Kökün türünü anlamak için sonuna '-mak/-mek' eki getirmeyi deneyin. Eğer anlamlı oluyorsa fiil köküdür.
3
Şeker, tuz, odun ve kitap kelimelerine -mak eki getiremezsiniz ancak 'kork-' kelimesine getirebilirsiniz.

Practice More

İsim ve fiil köklerini ayırmakta ustalaştıktan sonra, hem isim hem fiil olarak kullanılabilen 'sesteş kökler' (yüz, gül, yol gibi) konusuna çalışabilirsiniz.

Alternative Method

Sözcüğün köküne 'bu nedir?' veya 'ne yapıyor?' sorusunu sorabilirsiniz. Cevap bir nesne veya kavramsa isim kökü, bir iş veya hareketse fiil köküdür.
Estimated Time:45s
Rate this question