Examkin

Question

Difficulty: HardYumuşama Döneminde Türkiye

Yumuşama Dönemi'nde Türk-Amerikan ilişkilerini sarsan en önemli olaylardan biri de "haşhaş krizi"dir. 19711971 yılında askeri muhtıranın ardından kurulan Nihat Erim hükümeti döneminde ABD'nin baskısıyla yasaklanan haşhaş ekimi, 19741974 yılında kurulan Cumhuriyet Halk Partisi - Millî Selamet Partisi (CHPCHP-MSPMSP) koalisyon hükümeti tarafından yeniden serbest bırakılmıştır.

Türkiye'nin 19741974 yılında haşhaş ekimini yeniden serbest bırakma kararı almasının temel gerekçesi ve bu kararın Türk dış politikası üzerindeki en önemli stratejik sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Gerekçe: Köylünün yaşadığı ekonomik mağduriyeti gidermek ve ulusal egemenlik haklarını koruma iradesini göstermek. Sonuç: ABD ile ilişkilerin kopma noktasına gelmesi ve bu durumun Kıbrıs Barış Harekatı ile birleşerek 19751975 silah ambargosunu tetiklemesi.Answer
  2. B
    Gerekçe: Sovyetler Birliği'nden (SSCBSSCB) gelecek askeri ve ekonomik yardımların önünü açmak. Sonuç: Türkiye'nin NATO'nun askeri kanadından tamamen çekilerek Varşova Paktı'na gözlemci üye olarak katılması.
  3. C
    Gerekçe: Avrupa Ekonomik Topluluğu'na (AETAET) tam üyelik sürecinde tarımsal kotaları doldurmak. Sonuç: Yunanistan ile yaşanan Ege kıta sahanlığı ve karasuları sorunlarının diplomatik yollarla kesin olarak çözüme kavuşturulması.
  4. D
    Gerekçe: Haşhaş üretimini tamamen devlet tekeline alarak uyuşturucu ticaretini küresel ölçekte bitirmek. Sonuç: ABD Başkanı Johnson'ın Türkiye'ye destek mektubu göndererek ikili ilişkilerde yeni bir bahar dönemi başlatması.
  5. E
    Gerekçe: Birleşmiş Milletler'in uyuşturucuyla mücadele fonlarından daha fazla pay almak. Sonuç: Türkiye'nin CENTO ve Balkan Paktı gibi bölgesel örgütlerdeki liderlik konumunun pekişmesi ve ABD ile stratejik ortaklığın en üst seviyeye çıkması.

Answer

Türkiye'nin 19741974 yılında haşhaş ekimini serbest bırakma gerekçesi köylünün ekonomik kaybını önlemek ve egemenlik haklarını savunmaktır; bunun sonucu ise ABD ile ilişkilerin gerilerek 19751975 ambargosuna yol açmasıdır.
Yumuşama Dönemi'nde Türkiye, dış politikada ABD'ye olan bağımlılığını azaltmaya ve ulusal çıkarlarını ön plana çıkarmaya başlamıştır. 19741974 yılındaki haşhaş ekimi kararı, hem Anadolu çiftçisinin mağduriyetini gidermeyi amaçlamış hem de dış baskılara boyun eğilmeyeceği mesajını vermiştir. Bu karar, ABD ile yaşanan gerilimi zirveye taşımış ve Kıbrıs Barış Harekatı'nın ardından gelen ambargo sürecinde kilit bir rol oynamıştır.

Step-by-Step Solution

1
Dönemin siyasi yapısını analiz etme
19741974 yılında kurulan CHPCHP-MSPMSP koalisyon hükümetinin (Ecevit-Erbakan) dış politikada daha aktif ve egemenlik odaklı bir tutum sergilediği saptanır.
Kararın hangi siyasi irade tarafından alındığını anlamak gerekçeyi netleştirir.
2
Haşhaş yasağının sosyo-ekonomik etkilerini değerlendirme
19711971 yılındaki yasağın özellikle Afyon ve çevresindeki çiftçileri büyük bir geçim sıkıntısına soktuğu görülür.
Hükümetin kararı alırken gözettiği içsel dinamikleri belirlemek için gereklidir.
3
Kararın diplomatik sonuçlarını saptama
Haşhaş yasağının kaldırılmasının, hemen ardından gelen Kıbrıs Barış Harekatı ile birleşerek ABD Kongresi'nin Türkiye'ye karşı sert bir tavır almasına (silah ambargosu) neden olduğu analiz edilir.
Olayın Türk dış politikasındaki tarihsel yerini ve stratejik etkisini anlamak için kritiktir.

Key Concept

Haşhaş Krizi ve Türk-Amerikan İlişkileri

Hints

1
Bu karar 19741974 yılındaki Ecevit-Erbakan hükümeti tarafından alınmıştır.
2
Türkiye'nin egemenlik haklarını koruma vurgusu bu kararda ön plandadır.
3
Kararın ardından ABD, Türkiye'ye karşı en ağır yaptırımlarından biri olan silah ambargosunu Kıbrıs Harekatı'nı da gerekçe göstererek başlatmıştır.

Practice More

Haşhaş krizinin ardından ABD üslerinin kapatılması (Kapatılan ve devredilen üsler) sürecini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

Yumuşama Döneminde Türkiye

More questions from this topic