Examkin

Question

Difficulty: HardTürkiye'de Bitki Örtüsü: Ormanlar

Türkiye'de ormanların dikey yöndeki dağılımı (alt ve üst sınırlar) nemlilik, sıcaklık, enlem ve kütle etkisi gibi faktörlere bağlı olarak bölgeden bölgeye farklılık gösterir.

Aşağıdaki tabloda Türkiye'deki üç farklı merkezin orman alt ve üst sınırları verilmiştir:

MerkezOrman Alt SınırıOrman Üst Sınırı
I00 m23002300 m
II800800 m25002500 m
III15001500 m28002800 m

Bu tabloya göre söz konusu merkezlerle ilgili yapılan aşağıdaki yorumlardan hangisi yanlıştır?

  1. A
    Birinci merkezde orman alt sınırının deniz seviyesinden başlaması, bölgenin her mevsim yağışlı ve nemli olduğunu gösterir.
  2. Üçüncü merkezde orman üst sınırının diğerlerinden daha yüksek olması, bu merkezin Türkiye'nin en güneyinde yer aldığının kesin bir kanıtıdır.Answer
  3. C
    İkinci merkezde orman alt sınırının birinci merkeze göre daha yüksek olması, bu merkezde kuraklığın daha belirgin olduğunu gösterir.
  4. D
    Birinci merkezdeki orman üst sınırının üçüncü merkezden daha alçak olması, bu sahada yaz dönemindeki bulutluluk ve nemin ısınmayı sınırlandırmasıyla açıklanabilir.
  5. E
    Tablodaki veriler ışığında, birinci merkezin Karadeniz, üçüncü merkezin ise Doğu Anadolu Bölgesi'nde yer aldığı söylenebilir.

Answer

Üçüncü merkezdeki orman üst sınırının yüksekliğinin enlemden ziyade kütle etkisi ve karasallıkla ilgili olduğu ve bu durumun merkezin en güneyde olduğunu kanıtlamayacağı seçeneği yanlıştır.
Üçüncü merkezde orman üst sınırının 28002800 metreye ulaşması, Türkiye'deki 'kütle etkisi' (mass effect) ve şiddetli karasallık ile ilgilidir. Bu durum en çok Doğu Anadolu'da (Erzurum-Kars) görülür. Eğer sadece enleme bakılsaydı sınırın Akdeniz'de daha yüksek olması gerekirdi ancak Akdeniz'de bu sınır yaklaşık 25002500 metredir. Dolayısıyla 28002800 metre sınırı, merkezin en güneyde olduğunu kanıtlamaz; aksine karasal ve yüksek bir kütle olduğunu kanıtlar.

Step-by-Step Solution

1
Orman alt sınırlarını analiz et.
I. merkez 00 m'den başlıyor (Karadeniz tipi), III. merkez 15001500 m'den başlıyor (İç/Doğu Anadolu tipi).
Nemli bölgelerde orman alt sınırı alçak, kurak bölgelerde yüksektir.
2
Orman üst sınırlarını analiz et.
I. merkez 23002300 m'de biterken III. merkez 28002800 m'ye kadar çıkıyor.
Genel kuralın aksine (enlem etkisi), Türkiye'de karasallık ve kütle etkisi nedeniyle Doğu Anadolu'da ormanlar daha yükseğe tırmanabilir.
3
Matematik konum ve özel konum çelişkisini değerlendir.
En yüksek orman sınırı Akdeniz'de (25002500 m) değil, Doğu Anadolu'dadır (28002800 m).
Büyük dağ kütleleri etraflarındaki havayı daha fazla ısıtır ve nemin azlığı güneşlenmeyi artırarak ağaçların daha yüksekte yetişmesine olanak tanır.

Key Concept

Türkiye'de Orman Üst Sınırı ve Kütle Etkisi (Mass Effect)

Hints

1
Orman alt sınırının sıfır metre olması kıyıdaki nemliliğe işarettir.
2
Türkiye'de orman üst sınırı en yüksek Akdeniz'de değil, Doğu Anadolu'dadır. Bunun sebebi 'kütle etkisi'dir.
3
Sıcaklık ve enlem ilişkisi her zaman orman sınırını tek başına belirlemez; karasallık şiddeti sınırı daha yukarı taşıyabilir.

Practice More

Farklı dağ yamaçlarındaki 'bakı' etkisinin ağaç türleri üzerindeki etkisini inceleyen sorulara göz atabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Türkiye'de Bitki Örtüsü: Ormanlar

More questions from this topic