Question

Difficulty: HardUygur Devleti

İslamiyet öncesi Türk tarihinde Uygurlar, Maniheizm ve Budizm gibi inanç sistemlerini benimseyerek göçebe bozkır kültüründen yerleşik kent kültürüne geçişin öncüsü olmuşlardır. Bu köklü değişim, sadece dini bir dönüşümle sınırlı kalmamış; Türk toplum yapısında hukuki ilişkilerden sanatsal üretimlere kadar pek çok kurumsal yeniliği beraberinde getirmiştir. Buna göre, Uygurların yerleşik yaşama geçişiyle birlikte Türk kültür ve medeniyetine kazandırdığı, kendinden önceki Türk devletlerinde görülmeyen temel özellik aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Planlı şehir yerleşkelerinin (balık) kurulması ve mülkiyet hukukuna dayalı yazılı kiralama, borç ve vasiyet belgelerinin düzenlenmesiAnswer
  2. B
    Ülke topraklarının hanedan üyeleri arasında paylaştırıldığı veraset anlayışının uygulanması
  3. C
    Kurgan adı verilen mezar yapılarında ölen kişiyle birlikte kişisel eşyaların ve atların gömülmesi
  4. D
    Milli bir alfabenin kullanılarak taş dikitler üzerine siyasi ve askeri başarıların kaydedilmesi
  5. E
    Boylar federasyonu şeklinde örgütlenerek devlet işlerinin Kurultay (Toy) meclisinde görüşülmesi

Answer

Planlı şehir yerleşkelerinin kurulması ve mülkiyet hukukuna dayalı yazılı kiralama, borç ve vasiyet belgelerinin düzenlenmesi
Uygurlar, Maniheizm dinini benimsemeleriyle birlikte tarımsal faaliyete ve yerleşik düzene geçmişlerdir. Bu durum, Türk tarihinde ilk kez 'Balık' adı verilen planlı şehirlerin kurulmasına ve bu şehirlerdeki ekonomik ilişkileri düzenlemek amacıyla kiralama, faiz, ortaklık ve vasiyet gibi sivil hukuk konularında yazılı belgelerin oluşturulmasına zemin hazırlamıştır. Bu özellikler, göçebe bozkır devletlerinde (Hun, Göktürk vb.) rastlanmayan, yerleşik hayata özgü kurumsal değişimlerdir.

Step-by-Step Solution

1
Uygur Devleti'nin yaşam tarzı değişikliğini analiz etme
Uygurlar, Maniheizm etkisiyle yerleşik hayata geçen ilk Türk devletidir.
Soruda istenen 'kendinden önceki devletlerde görülmeyen' temel özelliği bulmak için yerleşik yaşamın doğrudan sonuçlarına bakılmalıdır.
2
Yerleşik yaşamın kurumsal çıktılarını değerlendirme
Yerleşik hayat; kalıcı mimari (ev, saray, tapınak), şehirleşme (balık) ve bu şehirlerdeki sosyal/ekonomik düzeni korumak için yazılı hukuk belgelerini (kiralama, faiz, alım-satım sözleşmeleri) ortaya çıkarmıştır.
Göçebe toplumlarda mülkiyet genelde taşınabilir mallarla sınırlıyken, yerleşik toplumda toprak ve yapı mülkiyeti yazılı kanıt gerektirir.
3
Diğer seçeneklerdeki özellikleri karşılaştırma
Veraset sistemi, kurganlar, milli alfabeyle dikilen anıtlar ve Kurultay meclisi; Hun veya Göktürk gibi önceki devletlerde de mevcuttur.
Süreklilik gösteren özellikler Uygurlara özgü veya onlarla başlamış yenilikler değildir.

Key Concept

Yerleşik Yaşam ve Sivil Hukuk

Hints

1
Uygurları diğer Türk devletlerinden ayıran en büyük farkın göçebelikten vazgeçip yerleşik hayata geçmeleri olduğunu düşünün.
2
Yerleşik hayata geçince insanlar artık çadırlarda değil, kalıcı yapılarda yaşamaya başlamışlardır; bu durum hangi hukuki ihtiyacı doğurmuş olabilir?
3
Kağıt ve matbaanın kullanımıyla sadece edebi eserler değil, ticaret ve mülkiyetle ilgili yazılı sözleşmeler (faiz, kiralama vb.) de hayatımıza girmiştir.

Practice More

Uygurların Maniheizm inancıyla birlikte savaşçı özelliklerini kaybetmeleri ve bu durumun devletin yıkılış sürecindeki etkisini araştırabilirsiniz.

Alternative Method

Eğer seçeneklerde 'kütüphane', 'matbaa', 'fresk' veya 'mimari stupalar' gibi kavramlar görüyorsanız, bunlar doğrudan Uygurların yerleşik yaşam ve din değişikliğiyle ilgili yenilikleridir. Diğer seçeneklerdeki 'Kurultay', 'İkili Teşkilat' ve 'Veraset' gibi kavramları ise tüm devletler için ortak sayıp eleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question