Osmanlı Devleti'nde klasik dönemde toprakların büyük bir kısmı 'Dirlik' (Tımar) sistemiyle yönetilirken, 16. yüzyılın sonlarından itibaren 'İltizam' sistemi yaygınlaşmış, 1695 yılından itibaren ise 'Malikâne' uygulamasına geçilmiştir. Bu değişim süreci, devletin değişen askeri ve mali ihtiyaçlarının bir sonucu olarak şekillenmiştir.
Söz konusu sistemlerin işleyiş prensipleri ve Osmanlı maliye politikası dikkate alındığında, bu dönüşümün sonuçlarına dair aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- Toprak mülkiyetinin mültezim ve malikâne sahiplerine devredilmesiyle birlikte 'Miri' arazi rejiminin tamamen sona ermesiAnswer
- BHazinenin nakit ihtiyacını karşılamak amacıyla Öşür ve Haraç gibi vergilerin toplandığı birimlerin 'Mukataa' haline getirilerek ihale edilmesi
- CVergi toplama yetkisinin şahıslara devredilmesiyle birlikte taşradaki merkezi denetimin zayıflaması ve 'Ayan' adı verilen yerel güçlerin ortaya çıkması
- DMalikâne sisteminde 'muaccele' adı verilen peşinat ödemeleri sayesinde devletin kısa vadeli nakit ihtiyacına hızlı çözüm üretilmesi
- ETımar sisteminin bozulmasıyla birlikte 'Cebelü' ordusunun zayıflaması ve devletin nakit maaş alan profesyonel askerlere (Sekban-Saruca) yönelmesi
Answer
Toprak mülkiyetinin mültezim ve malikâne sahiplerine devredilmesiyle 'Miri' arazi rejiminin sona erdiği iddiası yanlıştır; mülkiyet devlete ait kalmaya devam etmiştir.
Doğru yanıt olan seçenek, toprak mülkiyetinin mültezimlere geçtiğini iddia eder; oysa Osmanlı Devleti'nde toprakların büyük çoğunluğu 'Miri Arazi' statüsündedir ve mülkiyeti devlete aittir. İltizam veya malikâne sistemi sadece vergi toplama hakkının (tasarruf ve gelir toplama) belirli bir süre veya ömür boyu şahıslara kiralanmasıdır. Bu süreçte toprak 'Mülk' statüsüne geçmemiştir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Osmanlı Miri Arazi Rejimi ve Vergi Toplama Usulleri
Hints
1
Osmanlı'da 'mülkiyet' (rakabe) ile 'gelir toplama hakkı' arasındaki farkı düşünün.
Practice More
İltizam sisteminin ordudaki 'Sekban ve Saruca' sınıfının artışıyla olan mali ilişkisini inceleyen bir soru çözülebilir.
Alternative Method
Toprak sistemlerini 'Süresiz Hizmet' (Tımar), 'Kısa Süreli Kira' (İltizam) ve 'Ömür Boyu Kira' (Malikâne) olarak kodlayarak, hepsinin üst çatısında 'Devlet Mülkiyeti'nin korunduğunu hatırlayabilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s