Question

Difficulty: HardEkonomi Alanında Yapılan İnkılaplar

19231923 yılında toplanan İzmir İktisat Kongresi'nde kabul edilen Misak-ı İktisadi (Ekonomi Yemini), yeni Türk devletinin ekonomik kalkınma rotasını "Milli Ekonomi" ve "Tam Bağımsızlık" ilkeleri çerçevesinde çizmiştir. Ancak bu belgelerde, ekonomik bağımsızlığın yabancı sermayeye tamamen kapı kapatmak anlamına gelmediği de vurgulanmıştır.

Buna göre Misak-ı İktisadi'de, yabancı sermayenin Türkiye'de yatırım yapabilmesi için öngörülen temel şart aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Ülke kanunlarına riayet etmesi ve bağımsızlığa aykırı imtiyazlar talep etmemesiAnswer
  2. B
    Gerçekleştirilecek sanayi yatırımlarının en az %51\%51 hissesinin devlete ait olması
  3. C
    Elde edilen karın tamamının yurt dışına transfer edilmeyerek yerli bankalarda tutulması
  4. D
    Yatırım ortaklıklarının sadece Lozan Antlaşması'nı imzalayan ülkelerle sınırlı tutulması
  5. E
    Yatırım yapılan tesislerde sadece Türk teknik personel ve işçi çalıştırılmasının zorunlu olması

Answer

Yabancı sermayenin ülke kanunlarına riayet etmesi ve bağımsızlığa aykırı imtiyazlar talep etmemesi
Doğru yanıt olan 'ülke kanunlarına riayet ve imtiyazsızlık' şartı, İzmir İktisat Kongresi'nde alınan kararların en karakteristik özelliğidir. Bu karar, Osmanlı dönemindeki kapitülasyonların ve Duyun-u Umumiye gibi yapıların Türk egemenliğini kısıtlayan tecrübelerine karşı bir tepkidir. Yeni devlet, yabancı sermayenin teknolojik ve finansal katkısından faydalanmak istemiş ancak bunun şartını hukuki eşitlik ve milli bağımsızlığa saygı olarak belirlemiştir.

Step-by-Step Solution

1
İzmir İktisat Kongresi'nin (1923) temel felsefesini analiz etme
Kongre, siyasi bağımsızlığın ekonomik bağımsızlıkla taçlandırılması gerektiğini savunur (Milli Ekonomi).
Soruda bahsedilen Misak-ı İktisadi kararlarının hangi temel amaca hizmet ettiğini anlamak için gereklidir.
2
Dış sermayeye bakış açısını değerlendirme
Yeni devlet, kapitülasyonların olumsuz mirası nedeniyle yabancı sermayeye temkinli ancak pragmatik yaklaşmıştır.
Ekonomik bağımsızlığın izolasyon (tamamen dışa kapanma) değil, egemenlik haklarının korunması olduğunu ayırt etmek gerekir.
3
Misak-ı İktisadi'deki ilgili maddeyi hatırlama
"Memleketin kanunlarına uymak şartıyla dış sermayeye düşman değiliz" ifadesi kararlarda açıkça yer alır.
Doğru seçeneğin yasal dayanağını oluşturur.

Key Concept

İzmir İktisat Kongresi ve Milli Ekonomi Anlayışı

Hints

1
Osmanlı Devleti'ndeki kapitülasyonların yarattığı olumsuz etkileri ve 'imtiyaz' kavramının ekonomik bağımsızlığa zararını düşünün.
2
İzmir İktisat Kongresi'nin temel felsefesi dışa tamamen kapanmak değil, dış dünya ile 'eşit şartlarda' entegre olmaktır.
3
Misak-ı İktisadi'de yabancı sermaye için 'tekel oluşturmamak' ve 'milli kanunlara uymak' vurgusu ön plandadır.

Practice More

İzmir İktisat Kongresi'nin ardından bu hedefleri finanse etmek amacıyla kurulan Türkiye İş Bankası ve Sanayi ve Maadin Bankası gibi kurumların kuruluş amaçlarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question