Question

Difficulty: Very hardİki Noktanın Kullanımı

İki nokta (:) işareti; kendisiyle ilgili açıklama verilecek veya örnek sıralanacak cümlelerin sonuna konur. Türk Dil Kurumu kurallarına göre iki noktadan sonra gelen açıklama bağımsız bir cümle niteliği taşıyorsa büyük harfle, sadece örnekler sıralanıyorsa (özel isimler hariç) küçük harfle başlar.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımı veya sonrasındaki büyük-küçük harf düzeniyle ilgili bir yazım veya noktalama yanlışı yapılmıştır?

  1. A
    Dil bilgisi çalışmalarında şu kural asla göz ardı edilmemelidir: İki noktadan sonra gelen tam cümleler mutlaka büyük harfle başlar.
  2. Resmî kurumlar tarafından yayımlanan personel ilanlarında şu şartlar aranmaktadır: En az lisans mezunu olmak, otuz beş yaşını doldurmamış olmak ve askerlikle ilişiği bulunmamak.Answer
  3. C
    Anadolu'da yetişen ve ihracat potansiyeli yüksek olan ürünlerden bazılarını şöyle sıralayabiliriz: elma, üzüm, incir ve kayısı.
  4. D
    Eserlerini kaleme alırken temel felsefesini şu sözle özetlemişti: Sanat, toplumun dertlerine tercüman olduğu sürece değer kazanır.
  5. E
    Bu tarihî kütüphanede birçok dilde yazılmış nadide eserler mevcuttur: Türkçe, Arapça, Farsça ve Osmanlı Türkçesi.

Answer

Personel ilanındaki şartların sıralandığı seçenek, bir cümle niteliği taşımayıp örnekleme yaptığı için 'en' sözcüğü küçük harfle başlatılmalıydı.
İlgili seçenekte iki noktadan sonra gelen 'En az lisans mezunu olmak...' bölümü bağımsız bir cümle değildir. İsim-fiil (mastar) ekleriyle oluşturulan bir madde/örnek listesidir. TDK kurallarına göre, bu tür örnek sıralamalarında ilk kelimenin baş harfi küçük olmalıdır. 'En' kelimesi özel bir isim olmadığı için küçük harfle (en) başlatılmalıydı.

Step-by-Step Solution

1
İki noktanın işlevini kontrol et.
Tüm seçeneklerde iki nokta, açıklama veya örnekleme amacıyla doğru yerlerde kullanılmıştır.
İki noktanın kullanım yerini belirlemek, sonraki yazım kuralını uygulamak için ön şarttır.
2
İki noktadan sonra gelen kısmın yapısını incele.
'En az lisans mezunu olmak...' ifadesi bir yargı bildirmeyen, isim-fiil grubuyla kurulmuş bir örnek listesidir.
Büyük veya küçük harf ayrımı, gelen kısmın cümle olup olmamasına bağlıdır.
3
Büyük-küçük harf kuralını uygula.
Tam bir cümle olmayan örnek listeleri küçük harfle başlamalıdır (özel isim değilse). 'En' kelimesi 'en' şeklinde yazılmalıdır.
TDK'nin 'İki noktadan sonra örnekler sıralanıyorsa küçük harfle başlar' kuralı ihlal edilmiştir.

Key Concept

İki Noktadan Sonra Büyük-Küçük Harf Kullanımı

Practice More

İki noktadan sonra gelen kısmın sonuna 'yüklem' ekleyerek cümle olup olmadığını test edebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question