Question

Difficulty: HardVirgülün Kullanımı

Resmî yazışmalarda ve akademik metinlerde noktalama işaretlerinin yerinde kullanımı, anlatılmak istenen iletinin doğruluğu açısından büyük önem taşır. Türkçede virgülün (,) kullanım alanları oldukça geniş olsa da bazı durumlarda kullanımı kural ihlali sayılmaktadır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgülün (,) kullanımı noktalama kurallarına aykırıdır?

  1. A
    Komisyon üyeleri, sunulan projelerin sürdürülebilirlik kriterlerine uygunluğunu ayrıntılı bir biçimde değerlendirdi.
  2. B
    Hazırlanan raporlar zamanında teslim edilmeli, eksik görülen hususlar ise ilgili birimlerce kısa sürede tamamlanmalıdır.
  3. İlgili kurumdan beklenen teknik destek zamanında gelip, çalışmaların aksamadan devam etmesini sağladı.Answer
  4. D
    Yaşlı, görevlinin yardımıyla merdivenleri ağır ağır çıkarak nihayet odasına ulaşabildi.
  5. E
    Sayın Bakan, törenin açılışında yaptığı konuşmada eğitim yatırımlarının ülke geleceği için önemine dikkat çekti.

Answer

Tek başına kullanılan zarf-fiil ekinden sonra virgülün getirildiği cümle hatalıdır.
Türk Dil Kurumu'nun güncel yazım kılavuzuna göre, metin içinde zarf-fiil eki (-ıp, -arak, -ınca, -madan vb.) almış kelimelerden sonra virgül konmaz. Seçeneklerin birinde geçen 'gelip' sözcüğü tek başına kullanılan bir zarf-fiildir ve ardından virgül getirilmesi bir noktalama hatasıdır. Eğer 'gelip, görüp, giderek' şeklinde bir sıralama olsaydı virgül kullanımı doğru olurdu; ancak tekil kullanımda bu durum yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki zarf-fiil eklerini tespit etmek.
Cümlede 'gelip' sözcüğünün '-ip' zarf-fiil ekini aldığı belirlendi.
Türkçede virgülün zarf-fiillerle olan ilişkisini kontrol etmek gerekir.
2
Zarf-fiil sonrası noktalama kurallarını hatırlamak.
TDK kurallarına göre metin içinde zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra virgül konmaz (ancak art arda gelen zarf-fiiller varsa aralarına konabilir).
Kuralın doğru uygulanıp uygulanmadığını teyit etmek için genel ilkeye bakılır.
3
Cümledeki zarf-fiil kullanımının istisna kapsamında olup olmadığını incelemek.
Cümlede 'gelip' sözcüğünden sonra başka bir zarf-fiil gelmediği, dolayısıyla virgülün gereksiz olduğu tespit edildi.
Hatalı kullanımın nedenini netleştirmek için yapısal analiz yapılır.

Key Concept

Zarf-fiil eklerinden sonra virgül kullanımı yasağı

Hints

1
Cümledeki fiilimsilere, özellikle zarf-fiil eklerine (-ınca, -arak, -ıp vb.) dikkat edin.
2
Türkçede bir cümlede tek bir zarf-fiil varsa, o sözcükten hemen sonra virgül gelip gelemeyeceğini düşünün.
3
TDK'ye göre zarf-fiiller, bağlaçlar gibi işlev görürler; bu nedenle tek başlarına kullanıldıklarında yanlarına başka bir noktalama işareti almazlar.

Practice More

Benzer bir kural olan 'şart ekinden (-se/-sa) sonra virgül konmaz' kuralını da tekrar ederek bilgilerinizi pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Eğer cümleden virgülü çıkardığınızda anlam bozulmuyor ve dil bilgisi akışı daha pürüzsüz hale geliyorsa (ve orada bir sıralama/eş görevli öge yoksa), virgül büyük ihtimalle gereksizdir.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question