Question

Difficulty: EasySözcükte Yapı

Türkçede sözcüğün anlamını değiştiren veya ondan yeni bir sözcük türeten eklere "yapım eki" denir. Kök halindeki bir sözcüğün en az bir yapım eki alarak yeni bir anlam kazanmasıyla oluşan sözcüklere ise "türemiş sözcük" adı verilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük yapısı bakımından türemiş bir sözcüktür?

  1. A
    Toplantı tutanakları için hazırlanan dosyalar masamda duruyor.
  2. B
    Misafirlere ikram etmek için fırından taze ekmek aldık.
  3. Kurumda çalışan personelin oldukça bilgili olduğu görüldü.Answer
  4. D
    Sınav sonuçlarını kontrol etmek için bilgisayar başına geçti.
  5. E
    Odadaki masanın üzerinde duran vazo aniden kırıldı.

Answer

Kurumda çalışan personelin oldukça bilgili olduğu görüldü cümlesindeki 'bilgili' sözcüğü türemiştir.
İçinde 'bilgili' sözcüğü geçen seçenek doğrudur çünkü 'bil-' köküne gelen '-gi' ve '-li' ekleri sözcüğün anlamını değiştirerek yeni bir kavram (türemiş sözcük) oluşturmuştur.

Step-by-Step Solution

1
Sözcüğün kökünü belirleyin.
Sözcüğün kökü 'bil-' fiilidir.
Anlamlı en küçük parça 'bilmek' eylemidir.
2
Sözcüğün aldığı ekleri ve bu eklerin işlevini inceleyin.
'-gi' eki fiilden isim yapmış (bilgi), '-li' eki ise isimden isim yapmıştır (bilgili).
Bu ekler sözcüğün hem anlamını hem de türünü değiştirerek yeni kavramlar karşılamıştır.
3
Sözcüğün yapı kategorisini sınıflandırın.
En az bir yapım eki aldığı için 'türemiş' sözcüktür.
Tanım gereği yapım eki alan sözcükler türemiş kabul edilir.

Key Concept

Türemiş Sözcük (Yapım Eki)

Hints

1
Sözcüğün köküne gelen ekin, sözcüğün anlamını değiştirip değiştirmediğine bakın.
2
Çekim ekleri (çoğul, hal, iyelik ekleri) sözcüğü türemiş yapmaz.
3
'Bil-' fiilinden 'bilgi' kavramının nasıl oluştuğunu düşünün; bu bir anlam değişikliğidir.

Practice More

Yapım eki almış başka örnekler (gözlük, kitapçı, tuzsuz) bularak pratik yapabilirsiniz.
Estimated Time:45s
Rate this question