Examkin

Question

Difficulty: HardDevletçilik

Yeni Türk Devleti'nde 1923-1929 yılları arasında 'Teşvik-i Sanayi Kanunu' gibi yasal düzenlemelerle özel teşebbüs desteklenmiş; ancak halkın elinde yeterli sermaye birikiminin bulunmaması, teknik bilgi yetersizliği ve tecrübe eksikliği gibi nedenlerle arzulanan ekonomik kalkınma hızı yakalanamamıştır. Bu durum, Türkiye'yi 1930'lu yıllardan itibaren 'Devletçilik' ilkesini uygulamaya sevk etmiştir.

Bu bilgilere göre, Atatürk’ün Devletçilik ilkesinin temel niteliği ve uygulanış gerekçesi hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. Özel teşebbüsü reddetmeyen ancak milli menfaatler doğrultusunda büyük yatırımları devlet eliyle gerçekleştirmeyi öngören, Türkiye’nin koşullarından doğmuş bir zorunluluktur.Answer
  2. B
    1929 Dünya Ekonomik Bunalımı’nın olumsuz etkilerini henüz kriz ortaya çıkmadan, 1923 yılından itibaren öngörerek tüm üretim araçlarını devlet tekeline alan bir kriz yönetimidir.
  3. C
    Toplumda imtiyazsız ve sınıfsız bir kitle oluşturmayı amaçlayan Halkçılık ilkesiyle çelişen; Liberalizm anlayışını bütünüyle tasfiye ederek bireysel kârı yasaklayan bir doktrindir.
  4. D
    Sadece sanayi alanıyla sınırlı kalan ve 1929 krizinden çok önce özel sektörün tüm ekonomik yetkilerini devlete devretmesini sağlayan katı bir devlet kontrolü sistemidir.
  5. E
    1923 İzmir İktisat Kongresi’nde alınan milli iktisat kararlarının, özel sektörün aşırı sermaye fazlalığı nedeniyle uygulanma imkanı bulamaması sonucu ortaya çıkan bir modeldir.

Answer

Devletçilik ilkesi, özel sektörü dışlamayan ancak halkın gücünün yetmediği stratejik alanlarda devletin öncülüğünü esas alan, Türkiye'nin o dönemki sosyal ve ekonomik yetersizliklerinden doğmuş bir 'karma ekonomi' modelidir.
Doğru yanıt olan seçenek, devletçiliğin Türkiye'nin o günkü ekonomik gerçeklerinden (sermaye, teknik bilgi ve tecrübe eksikliği) doğduğunu ve özel sektörü yok etmek yerine onun yapamadığı büyük hamleleri devlet eliyle tamamlamayı amaçladığını ifade eder. Bu durum, doktriner olmayan, pragmatik ve 'karma ekonomi' niteliği taşıyan Atatürkçü devletçilik anlayışıyla tam örtüşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
1923-1929 dönemi ekonomik politikalarını analiz etmek.
Özel sektörü canlandırmaya yönelik Teşvik-i Sanayi Kanunu gibi girişimlerin, sermaye ve teknik eleman eksikliği nedeniyle başarısız olduğu görülür.
Devletçiliğe geçişin temelindeki içsel faktörü (özel sektör yetersizliği) saptamak için.
2
1929 Dünya Ekonomik Bunalımı'nın etkisini değerlendirmek.
Küresel krizin liberal politikalara olan güveni sarsması, Türkiye'nin kendi kaynaklarıyla planlı bir sanayileşme modeline (Devletçilik) yönelmesini hızlandırmıştır.
Uygulamanın zamanlamasını ve dışsal tetikleyiciyi anlamak için.
3
Devletçiliğin teorik yapısını ve diğer ilkelerle ilişkisini incelemek.
Bu modelin mülkiyet hakkını koruduğu, özel teşebbüsü yasaklamadığı ve 'Halkçılık' ilkesinin ekonomik ayağı olarak toplumsal refahı hedeflediği saptanır.
Modelin ideolojik bir dogma değil, pratik bir zorunluluk olduğunu teyit etmek için.

Key Concept

Karma Ekonomi ve Zorunluluk (Devletçilik)

Hints

1
Devletçiliğin ortaya çıkışında 'sermaye yetersizliği' ve 'tecrübe eksikliği' gibi iç nedenleri düşünün.

Practice More

Devletçilik ilkesi doğrultusunda açılan bankaları (Sümerbank, Etibank) ve Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı'nın sonuçlarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

Devletçilik

More questions from this topic