Türkiye'de 'lu yıllardan itibaren sistematik olarak uygulanan devletçilik ilkesi; bireysel teşebbüsü reddetmeyen ancak kamu yararının gerektirdiği durumlarda devletin iktisadi alanda öncü ve düzenleyici rol üstlenmesini öngören, Türkiye'nin ihtiyaçlarından doğmuş özgün bir modeldir.
Buna göre, Atatürk dönemi devletçilik anlayışı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- AMilli sermayenin ve teknik imkânların yetersizliği nedeniyle yapılamayan büyük ölçekli sanayi yatırımlarını devlet eliyle gerçekleştirir.
- BEkonomik kalkınmanın toplumsal refahı ve sosyal adaleti gözetecek şekilde, planlı bir yöntemle yürütülmesini esas alır.
- Özel mülkiyet hakkını ve ferdi çalışma ilkesini bütünüyle ortadan kaldırarak kolektivist bir ekonomi düzeni kurmayı hedefler.Answer
- DEkonomik bağımsızlığı siyasi tam bağımsızlığın ayrılmaz bir parçası olarak görerek dışa bağımlılığı azaltmayı amaçlar.
- EDevletin ekonomideki rolünü sadece doğrudan yatırımcı olarak değil, aynı zamanda piyasaları denetleyici ve teşvik edici olarak tanımlar.
Answer
Atatürk'ün devletçilik anlayışı, özel mülkiyeti ve ferdi çalışmayı temel alırken devletin bu süreci desteklemesini öngördüğü için, özel mülkiyeti tamamen ortadan kaldıran kolektivist bir düzen kurma amacı taşımaz.
Devletçilik ilkesi, Türkiye'nin o günkü zorunlu iktisadi ve sosyal koşullarından dolayı doğmuş pragmatik bir modeldir. Bu modelde özel teşebbüs ve mülkiyet hakkı korunur; devlet sadece özel sektörün gücünün yetmediği veya kamu yararının yüksek olduğu alanlarda (madencilik, ağır sanayi, demiryolları vb.) doğrudan yatırımlar yapar. Dolayısıyla özel mülkiyeti ve ferdi çalışmayı bütünüyle reddetmek, Atatürk devletçiliğinin bir özelliği değildir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Atatürk Devletçiliği - Karma Ekonomi Modeli