Türkiye'de Mart tarihinde aynı boylam üzerinde yer alan Antalya ve Sinop illeri karşılaştırıldığında; Sinop'ta güneşin doğuş süresinin (tan vakti) Antalya'dan daha uzun olduğu, yani güneşin ufuk çizgisinde daha yavaş yükseldiği gözlemlenmiştir.
Bu durumun temel nedenini açıklayan coğrafi olgu ile aşağıdakilerden hangisi arasında doğrudan bir ilişki vardır?
- Ardışık iki meridyen arasındaki mesafenin kutuplara doğru azalmasıAnswer
- BCisimlerin gölge boylarının kuzeye doğru gidildikçe uzaması
- CKutup Yıldızı'nın görünüm açısının Sinop'ta daha büyük olması
- DAntalya'da gece ve gündüz süreleri arasındaki farkın yıl boyu daha az olması
- ESinop'ta kış sıcaklıklarının Antalya'dan daha düşük olması
Answer
Ardışık iki meridyen arasındaki mesafenin kutuplara doğru azalması
Güneşin doğuş ve batış sürelerini (alacakaranlık süreleri) belirleyen temel faktör çizgisel dönme hızıdır. Çizgisel hız, paralellerin çevre uzunluğuna bağlıdır; paralel boyu kutuplara doğru kısaldığı için hız azalır ve süre uzar. Seçenekler arasında meridyenlerin birbirine yaklaşması da doğrudan paralellerin çevrelerinin daralmasının bir sonucudur. Bu iki olgu, Dünya'nın şekli nedeniyle paralellerin boylarının ekvatordan kutuplara doğru kısalması ilkesinde birleşir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Çizgisel Hız ve Paralel Boyu İlişkisi
Hints
1
Güneşin 'yavaş' veya 'hızlı' doğması, Dünya'nın kendi ekseni etrafındaki dönüş sürati (çizgisel hız) ile ilgilidir.
2
Çizgisel hızın ekvatordan kutuplara doğru azalmasının nedeni, paralellerin çevre uzunluklarının (çaplarının) daralmasıdır.
3
Seçeneklerde paralel boylarının kısalmasına bağlı olarak ortaya çıkan bir başka geometrik sonucu aramalısın; bu durum meridyenler arası mesafeyi de etkiler.
Practice More
Çizgisel hız ve tan süresi arasındaki ters orantıyı pekiştirmek için Dünya'nın dönüş hızı iki katına çıksaydı bu sürelerin nasıl değişeceğini düşünün.
Estimated Time:1m 30s