Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Nüfusun Dağılışı ve Nüfus Yoğunlukları

Türkiye'de fizyolojik nüfus yoğunluğu, toplam nüfusun tarım alanlarına bölünmesiyle elde edilir. Aritmetik nüfus yoğunluğu ile fizyolojik nüfus yoğunluğu arasındaki farkın fazla olduğu yerlerde yer şekilleri engebeli, tarım alanları ise toplam yüz ölçümüne göre oldukça dardır.

Buna göre, aşağıda verilen coğrafi bölümlerin hangisinde aritmetik nüfus yoğunluğu ile fizyolojik nüfus yoğunluğu arasındaki farkın diğerlerine göre daha fazla olması beklenir?

  1. A
    Ergene Bölümü
  2. B
    Konya Bölümü
  3. Doğu Karadeniz BölümüAnswer
  4. D
    Orta Fırat Bölümü
  5. E
    Kıyı Ege Bölümü

Answer

Doğu Karadeniz Bölümü'nde yer şekillerinin dağlık ve engebeli yapısı nedeniyle tarım alanları dar olduğundan, fizyolojik nüfus yoğunluğu ile aritmetik nüfus yoğunluğu arasındaki fark en fazladır.
Doğu Karadeniz Bölümü, Türkiye'nin yer şekilleri en engebeli olan bölgelerinden biridir. Kaçkar Dağları gibi yüksek kütlelerin bulunması ve kıyı şeridinin hemen gerisinden yükselen dik yamaçlar, tarım yapılabilecek düzlüklerin (tarım alanlarının) toplam yüz ölçümüne oranla çok dar kalmasına neden olur. Bu durum, toplam nüfus tarım alanlarına bölündüğünde ortaya çıkan fizyolojik nüfus yoğunluğunun, aritmetik yoğunluktan çok daha yüksek çıkmasına ve aradaki farkın açılmasına yol açar.

Step-by-Step Solution

1
Nüfus yoğunluğu türlerinin formüllerini hatırla.
Aritmetik Yoğunluk = Toplam Nu¨fusToplam Yu¨O¨lc¸u¨mu¨\frac{\text{Toplam Nüfus}}{\text{Toplam Yüz Ölçümü}}; Fizyolojik Yoğunluk = Toplam Nu¨fusTarım Alanları\frac{\text{Toplam Nüfus}}{\text{Tarım Alanları}}
Farkın neden kaynaklandığını anlamak için payda değerlerini karşılaştırmak gerekir.
2
Yoğunluklar arasındaki farkın ne anlama geldiğini analiz et.
Eğer tarım alanları toplam yüz ölçümünden çok daha küçükse (engebeli yerlerde olduğu gibi), fizyolojik yoğunluk aritmetik yoğunluğa göre çok yüksek çıkar.
Soru kökündeki 'farkın fazla olması' ifadesi tarım alanlarının darlığına işaret eder.
3
Verilen bölümleri yer şekilleri ve tarım arazisi genişliği bakımından karşılaştır.
Ergene, Konya, Orta Fırat ve Kıyı Ege bölümleri yer şekilleri sade ve tarım alanları geniş yerlerdir. Doğu Karadeniz ise engebeli ve tarım alanı en kısıtlı olan bölümdür.
Engebeli yerlerde tarım alanları parçalı ve dar olduğu için yoğunluk farkı maksimuma ulaşır.

Key Concept

Nüfus Yoğunluğu ve Yer Şekilleri İlişkisi

Hints

1
Yoğunluklar arasındaki farkın en fazla olduğu yer, tarım alanlarının en dar ve yer şekillerinin en engebeli olduğu yerdir.
2
Türkiye'nin en dağlık ve tarım arazisinin sadece kıyıya sıkıştığı bölgeyi düşünün.

Practice More

Farklı bölgelerdeki aritmetik ve fizyolojik nüfus yoğunluğu değerlerini içeren tablo sorularını çözerek verileri yorumlama pratiği yapabilirsiniz.

Alternative Method

Tarımsal nüfus yoğunluğu (tarımla uğraşan nüfus / tarım alanı) kavramıyla karıştırmayın; burada tüm nüfusun tarım alanına oranına bakıyoruz, ancak temel belirleyici her ikisinde de tarım alanlarının darlığıdır.
Estimated Time:50s
Rate this question