Question

Difficulty: MediumDevletçilik

Yeni Türk Devleti'nin ilk yıllarında (1923-1929) özel teşebbüsü destekleyen liberal bir ekonomi modeli izlenmiş, ancak beklenen sanayileşme hızına ulaşılamaması üzerine 19301930’lu yıllardan itibaren Devletçilik ilkesi bir zorunluluk olarak uygulamaya konulmuştur. Bu doğrultuda hazırlanan I. Beş Yıllık Sanayi Planı ile birçok stratejik tesis bizzat devlet eliyle kurulmuştur.

Buna göre, Türkiye'de Devletçilik ilkesinin temel karakteristiği ve uygulanma gerekçesiyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

  1. Özel sektörün elinde yeterli sermaye ve teknik birikim bulunmaması, kalkınmanın hızlandırılması amacıyla büyük ve stratejik yatırımların devlet tarafından üstlenilmesini zorunlu kılmıştır.Answer
  2. B
    Toplumdaki ayrıcalıkları kaldırarak sınıfsız ve kaynaşmış bir kitle oluşturmayı hedefleyen, ekonomik olmaktan ziyade tamamen sosyal adaleti temel alan bir ilkedir.
  3. C
    Ekonomik hayatın tüm yönetimini devlete bırakan, bireysel teşebbüsü ve özel mülkiyeti tamamen devre dışı bırakan katı bir devlet kontrolü modelidir.
  4. D
    Devletçilik ilkesi, 19291929 Dünya Ekonomik Bunalımı'ndan çok önce, Lozan Barış Antlaşması'ndaki ekonomik kısıtlamaların bir sonucu olarak 19231923 yılında resmen ana politika olarak ilan edilmiştir.
  5. E
    Devletçilik ilkesi kapsamında yapılan yatırımlar, sadece halkın eğitim ve sağlık düzeyini yükseltmeyi hedefleyen kültürel inkılapların bir parçasıdır.

Answer

Özel sektörün sermaye ve teknik yetersizliği nedeniyle stratejik yatırımların devlet eliyle yapılması gerektiğini savunan seçenek doğrudur.
Doğru seçenek, Devletçilik ilkesinin çıkış noktasını doğru analiz etmektedir. 19201920’li yıllarda özel teşebbüs desteklenmiş ancak sermaye, teknik bilgi ve tecrübe eksikliği nedeniyle sanayileşme hamlesi başarıya ulaşamamıştır. 19291929 Dünya Ekonomik Bunalımı ile birleşen bu durum, devletin temel ihtiyaç maddelerini ve stratejik ürünleri üretecek fabrikaları bizzat kurmasını zorunlu kılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
1923-1929 dönemini analiz et.
Bu dönemde özel teşebbüse dayalı liberal politikaların (Teşvik-i Sanayi Kanunu gibi) uygulandığı görülür.
Yeni devletin ilk tercihi özel sektörü canlandırmaktı.
2
Dönüşüm noktası olan 1929 krizini ve özel sektörün durumunu değerlendir.
Özel sektörün elinde yeterli para (sermaye) ve bilgi birikimi olmadığı, üstüne 19291929 krizinin patlak verdiği saptanır.
Dışsal ve içsel faktörlerin devletin ekonomiye müdahalesini zorunlu kıldığını anlamak için gereklidir.
3
Devletçilik ilkesinin özgün yapısını (Karma Ekonomi) belirle.
Devletin öncü olduğu ancak özel sektörü de dışlamayan bir yapı olduğu sonucuna varılır.
Türkiye'nin şartlarına özgü pragmatik bir yaklaşım olduğunu teyit eder.

Key Concept

Türkiye'de Devletçilik ilkesi ideolojik bir tercih değil, milli sermayenin yetersizliği nedeniyle ortaya çıkmış bir ekonomik zorunluluktur.

Hints

1
Devletçiliğin ortaya çıkışındaki temel anahtar kelime 'sermaye yetersizliği'dir.

Practice More

Cumhuriyet döneminde özel sektörü desteklemek için çıkarılan Teşvik-i Sanayi Kanunu'nun neden başarısız olduğunu incelemek, Devletçilik ilkesini daha iyi anlamanızı sağlayacaktır.
Estimated Time:1m 0s
Rate this question