Question

Difficulty: HardNoktalı Virgülün Kullanımı

Noktalı virgül (;), ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için kullanılır. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül bu işleviyle kullanılmıştır?

  1. Kamu kurumlarında resmi yazışmaların sade, açık ve anlaşılır olmasına özen gösterilmeli; hazırlanan raporlarda ise nesnel, tutarlı ve veriye dayalı bir dil benimsenmelidir.Answer
  2. B
    Stratejik yönetim planında bütçe, planlama, denetim birimleri; insan kaynakları, eğitim, halkla ilişkiler birimlerinden farklı bir hiyerarşik yapıda kurgulanmıştır.
  3. C
    Kurumun yeni atanan genç müdürü; çalışkan, vizyon sahibi ve liyakate önem veren kişiliğiyle kısa sürede tüm personelin takdirini kazandı.
  4. D
    Denetimler sonucunda hazırlanan raporun sonuç bölümünde şu hususlar vurgulanmıştır; personel yetersizliği, teknik donanım eksikliği ve bütçe disiplini.
  5. E
    Müdürlük makamına dilekçe, rapor, tutanak; valilik makamına ise resmi yazı, genelge, tebliğ gönderilmesi kararlaştırıldı.

Answer

Resmi yazışmalar ve raporlamalarla ilgili kuralların sıralandığı seçenek, noktalı virgülün ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri ayırma işlevine uygun tek örnektir.
Doğru cevap olan cümlede iki bağımsız yargı (sıralı cümle) bulunmaktadır. İlk yargıda yazışma dillerinin özellikleri virgülle ayrılmış, ikinci yargıda ise raporlama dillerinin özellikleri virgülle ayrılmıştır. Ögeleri arasında virgül bulunan bu iki sıralı cümleyi bağlamak için noktalı virgül kullanımı TDK kurallarına tam uygundur.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerin genel yapısını ve yargı sayılarını incele.
Doğru kabul edilen cümlede iki ayrı yüklem ('özen gösterilmeli' ve 'benimsenmelidir') bulunmakta, bu da yapının sıralı cümle olduğunu göstermektedir.
Noktalı virgülün 'sıralı cümleleri ayırma' işlevi için öncelikle birden fazla yargı gereklidir.
2
Sıralı cümlelerin kendi içindeki noktalama işaretlerini kontrol et.
Birinci cümlede 'sade, açık ve anlaşılır' kelimeleri; ikinci cümlede ise 'nesnel, tutarlı ve veriye dayalı' kelimeleri virgülle ayrılmıştır.
TDK kuralına göre, sıralı cümlelerin en az birinde virgül varsa, bu cümleleri ayırmak için noktalı virgül kullanılır.
3
Diğer seçeneklerdeki noktalı virgül işlevlerini analiz ederek eleme yap.
Diğer seçeneklerde ya tür/takım gruplandırması yapılmış ya özne vurgulanmış ya da hatalı bir şekilde iki nokta yerine kullanılmıştır.
Soruda istenen özel işlev sadece dürüstlük ve raporlama dillerinin kıyaslandığı cümlede mevcuttur.

Key Concept

Noktalı Virgülün Sıralı Cümle İşlevi
Rate this question