1964 yılında ABD Başkanı Lyndon Johnson tarafından Türkiye'ye gönderilen ve Kıbrıs'a yapılacak bir müdahaleyi engellemeyi amaçlayan sert üsluplu mektup, Türk dış politikasında tek yönlü müttefiklik anlayışının sarsılmasına yol açmıştır. Bu gelişme sonrası Türkiye'nin 'çok yönlü dış politika' arayışı çerçevesinde Sovyetler Birliği (SSCB) ile geliştirdiği ilişkilerin bir sonucu olarak aşağıdakilerden hangisi yaşanmıştır?
- İskenderun Demir-Çelik ve Seydişehir Alüminyum gibi ağır sanayi tesislerinin SSCB'nin kredi ve teknik desteğiyle kurulmasıAnswer
- BTürkiye'nin NATO'nun askeri kanadından ayrılarak tarafsız devletler (Bağlantısızlar) bloğuna katılması
- CABD ile imzalanan 1969 tarihli Ortak Savunma ve İş Birliği Anlaşması'nın (SİA) derhal feshedilerek tüm Amerikan üslerinin kapatılması
- DAvrupa Ekonomik Topluluğu (AET) ile yapılan Ankara Anlaşması'nın iptal edilerek 'Ekonomik Karşılıklı Yardım Konseyi'ne (COMECON) üye olunması
- EKıbrıs Meselesi'nin Birleşmiş Milletler gündeminden tamamen çekilerek Varşova Paktı denetimine bırakılması
Answer
Sovyetler Birliği ile ekonomik iş birliği yapılarak İskenderun Demir-Çelik ve Seydişehir Alüminyum tesislerinin temellerinin atılması.
Johnson Mektubu (1964), Türkiye'nin Batı dünyasıyla olan ilişkilerinde hayal kırıklığı yaratmış ve Ankara'yı dış politikada alternatifler aramaya itmiştir. Bu doğrultuda SSCB ile 1965'ten itibaren üst düzey ziyaretler başlamış, 1967 yılında imzalanan Ekonomik İş Birliği Anlaşması ile SSCB; İskenderun Demir-Çelik, Seydişehir Alüminyum ve Aliağa Rafinerisi gibi dev tesislerin finansmanını ve teknik desteğini üstlenmiştir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Johnson Mektubu'nun Türk dış politikasındaki 'çok yönlülük' ve SSCB ile ekonomik yakınlaşma üzerindeki etkisi.
Hints
1
Mektup sonrası Türkiye'nin müttefiklerine olan güveni sarsılmış ve 'düşmanımın düşmanı' mantığıyla değil, 'komşularla iyi ilişkiler' mantığıyla hareket edilmiştir.
2
SSCB ile yapılan görüşmelerin en somut meyveleri, bugün hala Türkiye'nin en büyük fabrikaları olan tesislerin kurulmasıdır.
3
Seydişehir Alüminyum ve İskenderun Demir-Çelik fabrikalarının hangi devletin yardımıyla kurulduğunu hatırlayın.
Practice More
1975 ABD ambargosu ile 1964 Johnson Mektubu'nun Türkiye üzerindeki farklı etkilerini karşılaştıran bir tablo hazırlayabilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s