Examkin

Question

Difficulty: Very hard1921 Anayasası (Teşkilat-ı Esasiye)

1921 Teşkilat-ı Esasiye Kanunu, Millî Mücadele’nin olağanüstü koşulları altında hazırlanmış, kısa ve öz bir metindir. Bu anayasanın Türk anayasa tarihindeki yeri, getirdiği yönetim modeli ve idari yapıya ilişkin hükümleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu anayasa ile getirilen hukuki düzenlemelerden biri olarak kabul edilebilir?

  1. A
    1876 Kanun-i Esasi'yi tüm maddeleriyle birlikte açıkça yürürlükten kaldırarak hukuk sisteminde norm birliği sağlaması
  2. B
    Bireylerin temel hak ve özgürlüklerini 'Kamu Hürriyetleri' başlığı altında ilk kez anayasal güvenceye kavuşturması
  3. Vilayetlere (illere) yerel işlerde özerklik ve 'şahsiyet-i maneviye' (tüzel kişilik) tanıyarak adem-i merkeziyetçi bir yapı öngörmesiAnswer
  4. D
    Kuvvetler birliği ilkesi gereği yasama ve yürütmeyi mecliste toplarken, yargı yetkisini bağımsız mahkemelere bıraktığını açıkça hükme bağlaması
  5. E
    Hükümetin denetlenmesi amacıyla 'gensoru' ve 'meclis soruşturması' gibi parlamenter sistem araçlarını birincil denetim yolu olarak belirlemesi

Answer

Vilayetlere (illere) yerel işlerde özerklik ve tüzel kişilik tanıyan düzenleme 1921 Anayasası'nın özgün bir özelliğidir.
1921 Anayasası (Teşkilat-ı Esasiye), Türk anayasa tarihinin tek çerçeve ve tek yumuşak anayasasıdır. En dikkat çekici ve az bilinen özelliklerinden biri, 11. maddesinde vilayetlere (illere) yerel konularda özerklik (muhtariyet) ve tüzel kişilik (şahsiyet-i maneviye) tanımış olmasıdır. Bu düzenleme, Millî Mücadele dönemindeki halkçılık ve yerinden yönetim anlayışının bir sonucudur.

Step-by-Step Solution

1
Anayasanın kapsamını analiz et.
1921 Anayasası'nın sadece 23 madde ve 1 ayrık maddeden oluşan bir 'çerçeve' metin olduğu tespit edilir.
Çerçeve anayasalar sadece devletin temel yapısını düzenler, haklara yer vermez.
2
İdari yapılanma hükümlerini hatırla.
11. maddede geçen 'Vilayet, mahalli emirlerde şahsiyet-i maneviyeye ve muhtariyete haizdir' ifadesi doğrulanır.
Bu hüküm, o dönemde benimsenen geniş yetkili yerinden yönetim anlayışını yansıtır.
3
Diğer sistemlerle kıyasla.
Yargıdan bahsedilmediği ve 1876 metninin ilga edilmediği bilgisiyle seçenekler elenir.
Hukuki kesinlik için anayasal ikilik döneminin özellikleri göz önünde bulundurulmalıdır.

Key Concept

1921 Anayasası'nda Yerinden Yönetim (Adem-i Merkeziyet) ve Çerçeve Niteliği

Hints

1
1921 Anayasası'nın çok kısa bir 'çerçeve' anayasa olduğunu ve temel haklara yer vermediğini hatırlayın.
2
Anayasada yargı erkine ilişkin herhangi bir madde bulunmadığını göz önünde bulundurun.
3
Anayasanın yerinden yönetim konusundaki 11. maddesini düşünün; vilayetlere tüzel kişilik verilmiş miydi?

Practice More

1921 Anayasası'nda yapılan 1923 değişikliklerini ve bu değişikliklerin devletin rejimine etkisini inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

1921 Anayasası (Teşkilat-ı Esasiye)

More questions from this topic